Д у қ рәиси венгирийәдә уйғурларниң вәзийити вә җаза лагерлири тоғрисида лексийә сөзлимәктә

Ихтиярий мухбиримиз әкрәм
2019-07-10
Елхәт
Пикир
Share
Принт
Венгирийә пайтәхти будапештта өткүзүлгән «хәлқара һоқуқлар вә азсанлиқларниң һәқлири» намлиқ курста д у қ рәиси лексийә бәрмәктә. 2019-Йили 10-июл.
Венгирийә пайтәхти будапештта өткүзүлгән «хәлқара һоқуқлар вә азсанлиқларниң һәқлири» намлиқ курста д у қ рәиси лексийә бәрмәктә. 2019-Йили 10-июл.
RFA/Ekrem

Венгирийә пайтәхти будапештта өткүзүлгән «хәлқара һоқуқлар вә азсанлиқларниң һәқлири» намлиқ курста д у қ рәиси лексийә бәрмәктә.

Д у қ рәиси долқун әйса әпәнди венгирийәдә чақирилған «хәлқара һоқуқлар вә азсанлиқларниң һәқлири» намлиқ курсқа қатнишиш үчүн йолға чиқиштин бир күн илгири, йәни 8-июл күни американиң мюнхендики баш консули грегонис ханим билән көрүшүп, хитайниң уйғур диярида йүргүзүватқан кишилик һоқуқ таҗавузчилиқи тоғрисида сөһбәт елип барғаниди. Баш консул грегонис ханим 10-июл күни өзиниң твиттер сәһиписидә д у қ рәиси билән чүшкән хатирә сүрәтни елан қилип, астиға «хитай шинҗаңдики уйғурлар вә башқа мусулман хәлқләрниң кишилик һәқ-һоқуқлириға қарита елип бериватқан дәпсәндичилик қилмишлириға хатимә бериши, барлиқ инсанларниң һоқуқиға һөрмәт қилиши лазим» дәп язған.

Долқун әйса әпәндиниң баян қилишичә, бу қетимқи сөһбәттә нуқтилиқ һалда уйғур дияридики җаза лагерлири мәсилиси музакирә темиси болған.

7-Июл венгирийә пайтәхти будапешттики дөләтлик университетта «хәлқара һоқуқлар вә азсанлиқларниң һәқлири» намлиқ язлиқ курс башланған. 14-Июлғичә бир һәптә давам қилидиған бу курсни мәркизи будапештта болған «том лантос институти», әнглийә пайтәхти лондондики «миддләсекис университети», «венгирийә дөләтлик университети» қатарлиқ үч орган бирликтә уюштурған.

Венгирийә дөләт университетиниң саһибханилиқида узун йиллардин буян давамлишип келиватқан «хәлқара һоқуқлар вә азсанлиқларниң һәқлири» намлиқ курста һәр йили дуняниң һәрқайси җайлиридин талланған 40-50 әтрапидики яш тәрбийәлинидиған болуп, уларға хәлқарада тонулған кишилик һоқуқ паалийәтчилири, б д т мутәхәссислири, сиясәтчиләр лексийә беридикән.

Д у қ рәиси долқун әйса әпәнди 9-июл будапештқа йетип кәлгән. Униң бүгүн венгирийәдин зияритимизни қобул қилғанда билдүрүшичә, «хәлқара һоқуқлар вә азсанлиқларниң һәқлири» намлиқ язлиқ курста кишилик һоқуқлири таҗавузиға учраватқан милләтләрниң мәсилилири нуқтилиқ музакирә қилинидикән.

Долқун әйса әпәнди 10-июл бу курста сөзлигән лексийәсидә «шәрқий түркистанниң мустәмликә тарихидин тартип таки хитайниң бүгүнки җаза лагерлири сиясити» гичә болған кәң мәзмунлар үстидә тохталған.

Хәлқара кәчүрүм тәшкилатиниң венгирийә тармиқидики хадимлар билән бүгүн айрим учришиш өткүзгән долқун әйса әпәнди, сөһбәт җәрянида хитайниң явропа иттипақини парчилаш үчүн венгирийәдә паал һәрикәт қиливатқанлиқи тоғрисидики мәлуматларға еришкән. Униң игилишичә, хитай һакимийити иқтисадий кризис ичидики венгирийәгә сиңип кириш вә зор санда көчмән йөткәш йолида җиддий һәрикәт қилмақта икән.

Долқун әйса әпәнди хәлқара кәчүрүм тәшкилати венгирийә тармиқиниң хадимлири билән хитай тәһдити мәсилиси вә венгирийәдә уйғур дәвасини күчләндүрүш тоғрисида тәпсилий музакириләрдә болған.

Бу қетимқи язлиқ курсқа түркийә вә қирғизистандин кәлгән икки нәпәр уйғур яшму қатнашқан. Түркийәдин кәлгән фәрт исимлик яш зияритимизни қобул қилип, өзиниң бу қетимқи курстин алған тәсиратлири тоғрисида тохталди. Қирғизистандин кәлгән дилшат болса, бу қетимқи курстин пайдилинип хитайниң қирғизистанға болған тәсирини курс әһлигә аңлитиш пурситигә еришкәнликини тилға алди.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт