Үч «шәрқий түркистан аммиви тәшкилати» 200 уйғур аилигә ярдәм тарқатти

Ихтиярий мухбиримиз әркин тарим
2020-04-14
Елхәт
Пикир
Share
Принт
Үч «шәрқий түркистан аммиви тәшкилати» уйғур аилиләргә ярдәм қилиш үчүн пул йиғиватқан көрүнүш. 2020-Йили апрел, түркийә.
Үч «шәрқий түркистан аммиви тәшкилати» уйғур аилиләргә ярдәм қилиш үчүн пул йиғиватқан көрүнүш. 2020-Йили апрел, түркийә.
RFA/Erkin Tarim

Түркийәдә корона вирусидин юқумланғанлар билән өлгәнләрниң сани күнсайин көпийиватқан мәзгилдә түркийәдә муһаҗирәттә яшаватқан уйғурлар арисида ярдәмгә моһтаҗ уйғур аилиләргә ярдәм бериш паалийити күнсайин күчәймәктә.

Вухәндин тарқалған корона вируси пүтүн дуняда көп санда кишиниң җениға замин болди вә уларға иқтисадий җәһәттинму еғир апәт елип кәлди. Бу апәт муһаҗирәттики уйғурларғиму тәсир көрсәтти вә бәлки қазақистандин қалса уйғурлар нисбәтән көпрәк олтурақлашқан түркийәгә охшаш дөләтләрдики уйғурларға һәр җәһәттин зор қийинчилиқлар пәйда қилмақта. Бу сәвәблик түркийәдики шәрқий түркистан фонди, әйса йүсүп алиптекин фонди вә шәрқий түркистан яшлар тәшкилати көп санда уйғур аилисигә ун, яғ, гүрүч, пул вә бовақ кийим-кечәклири тарқитип бәргән. Уларниң ярдимигә еришкәнләр 200 аилигә йәткән. Мәзкур 3 тәшкилатқа вакалитән ярдәм буюмлири тарқитиватқан шәрқий түркистан яшлар тәшкилати рәиси илһан туранли әпәнди тәшкилатларниң 4 йилдин буян қийинчилиқи бар уйғур аилилиригә иқтисадий вә башқа җәһәттин ярдәм қилип келиватқанлиқини, 11-март күни түркийәдә тунҗи қетим корона вируси байқилиштин бурун 120 әтрапида уйғур аилигә ярдәм тарқитип бәргәнликини баян қилди.

Уйғурларниң түркийәгә көчүши узун тарихқа игә болуп, 2011-йили сүрийәдики ички уруш башлиништин бурун түркийәдики уйғурларниң хизмәт тепиш, тиҗарәт ишлири асан болғачқа иқтисадий җәһәттин қийинчилиққа учраватқан уйғурларниң сани интайин аз иди.

2014-2016-Йиллири тайланд вә малайсия арқилиқ түркийәгә көп санда уйғур көчүп кәлди. Буларниң көпи сәпәр җәрянида иқтисадидин айрилип қалғаниди. Бәзилириниң йолдиши, ата-анилири вәтәндә түрмидә қамалған йетим-йесир, тул аяллар иди. Мәзкур үч тәшкилат һазирғичә тул хотун, яшинип қалған, кесәлчан, йетим-йесир вә игә-чақисиз кишиләргә ярдәм қилип келиватқаникән. Лекин, түркийәдә корона вируси ямрашқа башланғандин кейин көп санда уйғур ишсиз қелип өйиниң иҗарә пулиниму төлийәлмәйдиған һаләткә чүшүп қалған. Илһан туранли корона вируси оттуриға чиққандин кейин ярдәм тәләп қилған уйғур аилиләрниң саниниң икки йүзгә чиққанлиқини, уларға 35 миң түрк лирасилиқ талла базар картиси, 45 миң түрк лираси қиммитидә ун, яғ, гүрүч вә аяғ тарқитип бәргәнликини билдүрди.

Түркийәдә корона вируси байқилип бир һәптидин кейин, йәни 17-март күни түркийә һөкүмити мәктәпләрни тәтил қилип, ашханиларни тақап, мәҗбур болмиған кишиләрни сиртқа чиқмаслиққа чақириқ қилғаниди. Һазир базарлар, тиҗарәт мәркәзлири тақалди. Тиҗарәт билән шуғуллиниватқан яки ишләватқан уйғурлар хизмәтлирини йоқитип қойди. Улар һәтта өйлириниң електр, су вә газ пуллирини төлийәлмәйдиған әһвалға чүшүп қалған. Илһан туранли әпәнди бәзи түрк ярдәм тәшкилатлири билән көрүшүп 35 аилә уйғурниң пулини төләп қойғанлиқини, алдимиздики күнләрдә бу санниң көпийидиғанлиқини баян қилди.

Үч тәшкилат тарқатқан ярдимини тапшуруп алған сабаһәт ханим телефон зияритимизни қобул қилип, бурун күнлүк ишләп турмушини қамдаватқанлиқини, әмма корона вируси тарқалғандин кейин хизмитиму йоқ, қийин әһвалға чүшүп қалғанлиқини, бундақ бир пәйттә ярдәм қолини созған тәшкилатларға рәһмәт ейтидиғанлиқини билдүрди.

Зияритимизни қобул қилған, мәзкур тәшкилатларниң ярдимигә еришкән қәлбинур ханим корона вирусидин кейин турмушиниң қийин болуватқанлиқини, ярдәм қилған тәшкилатларға рәһмәт ейтидиғанлиқини баян қилди.

Илһан туранли әпәнди истанбулдики уйғурлар корона вирусидин кейин иқтисадий җәһәттин зор қийинчилиқларға дучар болуватқанлиқини, қолида бар уйғурларниң буларға ярдәм қолини сунуши керәкликини, ярдәм қилишни халиғанлар истанбулда паалийәт елип бериватқан шәрқий түркистан фонди, әйса йүсүп алиптекин фонди вә шәрқий түркистан яшлар тәшкилати билән алақиләшсә болидиғанлиқини баян қилди.

Шәрқий түркистан фонди рәиси муһиттин җануйғур әпәнди түркийәдики уйғурларниң қийин дәвридин өтүватқанлиқини, бу өткүнчи мәзгилдә дунядики барлиқ уйғурларниң буларға ярдәм қолини сунуши керәкликини баян қилди.

Түркийәдә 3 милйон 860 миң сүрийәлик вә ирақ, афғанистан, иран, пакистан қатарлиқ дөләтләрдин болуп җәмий 5 милйон мусапир бар икән. Сүрийәликләр һәқсиз давалиниш вә иқтисадий ярдәмдин бәһримән болуватқан болсиму башқа чәтәлликләр пайдилиналмайду. Уйғур тәшкилатлири узундин буян түркийә һөкүмитиниң мунасивәтлик рәһбәрлири билән учришип һәл қилишқа тиришиватқан болсиму техигичә һәл болмиди.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт