Uyghur kishilik hoquq qurulushi Uyghurlar mesilisi heqqide bayanat élan qildi

Muxbirimiz sada
2019-05-02
Élxet
Pikir
Share
Print
Amérika paytexti washin'gtondiki Uyghur kishilik hoquq qurulushining tetqiqatchisi zubeyre xanim yawropa parlaméntida. 2017-Yili 8-féwral, bélgiye.
Amérika paytexti washin'gtondiki Uyghur kishilik hoquq qurulushining tetqiqatchisi zubeyre xanim yawropa parlaméntida. 2017-Yili 8-féwral, bélgiye.
Photo: RFA

Nöwette axbarat erkinliki xitayda qattiq cheklimige uchrawatqan, axbaratchilar xitay hökümiti teripidin teqib nishanigha ayliniwatqan we ghayib boluwatqan bir peytte bash shtabi washin'gtondiki Uyghur kishilik hoquq qurulushi "Xelq'ara axbarat erkinliki küni" munasiwiti bilen bayanat élan qildi.

1-May élan qilin'ghan mezkur bayanatta Uyghur kishilik hoquq qurulushi xitay hökümitidin Uyghur diyarida tutqun qilin'ghan we türmige tashlan'ghan Uyghur axbaratchilirini qoyup bérishni, rayonni chet'ellik muxbirlargha erkin échiwétishni telep qildi. Bayanatta birleshken döletler teshkilatini, dunyadiki bashqa hökümetler we organlarni bu heqte xitaygha chaqiriq qilishqa ündidi.

Bayanattin melum bolushiche, ötken ikki yilda Uyghur diyaridiki Uyghur we bashqa türkiy milletler xitay hökümitining zor kölemlik tutqun nishanigha aylan'ghan. Tutqun qilin'ghanlarning beziliri jaza lagérigha solan'ghan bolsa, beziliri iz-déreksiz yoqap ketken. Bularning ichide Uyghur axbaratchilar bilen tehrirlermu köp salmaqni igileydiken. 

Bügün washin'gtondiki Uyghur kishilik hoquq qurulushining tetqiqatchisi zubeyre shemsidin xanim radiyomiz ziyaritini qobul qilip, mezkur bayanatta tekitlen'gen muhim nuqtilar heqqide chüshenche berdi. Uning déyishiche, bügünkidek axbarat erkinliki tekitliniwatqan künde özining axbaratchiliq xizmiti seweblik tutqun qiliniwatqan we yoqap kétiwatqan axbaratchilargha xelq'ara jem'iyet jiddiy mu'amile tütishi kérek iken. 

Uyghur kishilik hoquq qurulushi bu yil martta Uyghur diyarida xitay hökümiti teripidin tutqun qilin'ghan, yoqap ketken we jazagha höküm qilin'ghan 400 din artuq Uyghur ziyaliyliri heqqide bir doklat élan qilghan idi. Zubeyre xanim radiyomizgha qilghan sözide mezkur doklat heqqidimu qisqiche chüshenche berdi. 

Bayanatta Uyghur kishilik hoquq qurulushining diréktori ömer qanat ependining sözliri neqil keltürülüp, mundaq déyilgen: "Xitay da'iriliri Uyghur axbaratchilirini tutamgha chiqmaydighan sewebler bilen tutqun qilish we jazagha höküm qilish arqiliq ularning éghizini etti. Chünki xitay hökümiti axbarat erkinliki seweblik Uyghur diyarida özlirige paydisiz bir netijining körülüshini hergizmu xalimaydu. Halbuki, xitay hökümiti uchur we axbaratqa qanchilik tosqunluq qilishidin qet'iynezer dunyadiki démokratik hökümetler we organlar Uyghur diyaridiki Uyghur axbaratchilirining teqdirige yéqindin köngül bölüshi kérek," dégen.

Bayanatta yene xitay hökümitining Uyghur axbaratchilirigha bolghan bésimining chet'ellerdiki Uyghurlarghiche sozulghanliqi tilgha élinip, erkin asiya radiyosi Uyghur bölümidiki alte muxbirning xizmiti seweblik Uyghur diyaridiki ata-ana, uruq-tughqanlirining tutqun qilin'ghanliqi misal süpitide otturigha qoyulghan. 

Zubeyre xanim mezkur bayanatning ehmiyiti heqqide toxtaldi. Uning bildürüshiche, "Xelq'ara axbarat erkinliki küni" de Uyghurlar mesilisini kötürüp chiqish we otturigha qoyush dunya jama'etchilikining diqqitini qozghashta muhim rol oynaydiken.

Toluq bet