Сиваста чақирилған хәлқаралиқ йиғинда «җаза лагерлири» мәсилиси оттуриға қоюлди

Ихтиярий мухбиримиз әркин тарим
2019-04-29
Елхәт
Пикир
Share
Принт
Сивас шәһиридә өткүзүлгән хәлқаралиқ «дунядики аз санлиқ мусулманлар дучар болуватқан мәсилиләр» мавзулуқ йиғинда абдусалам тәклимакан(оңда) вә миркамил қәшқәрли(солда) сөзгә чиқти. 2019-Йили 26-апрел, түркийә.
Сивас шәһиридә өткүзүлгән хәлқаралиқ «дунядики аз санлиқ мусулманлар дучар болуватқан мәсилиләр» мавзулуқ йиғинда абдусалам тәклимакан(оңда) вә миркамил қәшқәрли(солда) сөзгә чиқти. 2019-Йили 26-апрел, түркийә.
RFA/Erkin Tarim

Түркийәниң оттура райониға җайлашқан сивас шәһиридә өткүзүлгән хәлқаралиқ «дунядики аз санлиқ мусулманлар дучар болуватқан мәсилиләр» мавзулуқ йиғинда уйғурлар һазир дучар болуватқан еғир мәсилиләр оттуриға қоюлған.

4-Айниң 26-27-күнлири сәлҗуқлу алаиддин меһманханисида өткүзүлгән йиғинға түркийәниң ичи вә сиртидин көп санда муһим шәхсләр иштирак қилған. Журналист миркамил қәшқәрли әпәнди, әйса йүсүп алиптекин вәқпи рәиси өмәр қул әпәнди, шәрқий түркистан йеңи әвлад һәрикити рәиси абдусалам тәклимакан әпәнди вә шәрқий түркистан вәқпи башқуруш һәйити әзаси абдулла оғуз әпәндиләр сөз қилип, уйғурлар бүгүн дучар болуватқан еғир вәзийәтни һәр җәһәттин тәпсилий оттуриға қоюп өткән.

Йиғинниң ечилиш нутқини, мәзкур йиғинни уюштурған ийи дуня җәмийити башлиқи ис өҗалан әпәнди вә сивас вилайәтлик диний ишлар идариси мәсули йүсүп аққуш әпәндиләр сөзлигән болуп, улар ечилиш нутқида уйғурларниң бүгүнки еғир вәзийитиниму алаһидә тилға алған. Йиғин икки күн 3 қисим шәклидә өткүзүлгән болуп, биринчи күни чүштин бурун роһинга мусулманлиридин өмәр рашит ахмәт әпәнди «роһинга мусулманлириниң трагедийәси» темисида доклат бәргән. Кейин «қуддус вә әтрапидики азсанлиқ әрәбләрниң һоқуқ әһвали» темисида доклат берилип, музакирә елип берилған.

Сивас шәһиридә өткүзүлгән хәлқаралиқ «дунядики аз санлиқ мусулманлар дучар болуватқан мәсилиләр» мавзулуқ йиғинниң иккинчи күни, йәни 27-апрел күни уйғурларниң тарихи, мәдәнийити вә һазирқи ечинишлиқ вәзийити тәпсилий оттуриға қоюлған. Истанбул университети тарих оқутқучиси, әйса йүсүп алиптекин вәқпи рәиси өмәр қул әпәнди, «шәрқий түркистандики инсан һоқуқлири дәпсәндичилики» темисида, шәрқий түркистан йеңи әвлад һәрикити рәиси абдусалам тәклимакан әпәнди «қәдимдин бүгүнгичә шәрқий түркистан» темисида вә журналист миркамил қәшқәрли әпәнди «шәрқий түркистанда йүз бәргән паҗиә» темисида доклат бәргән. Биз йиғин тоғрисида техиму тәпсилий мәлумат игиләш үчүн йиғинни уюштурған ийи дуня җәмийити муавин рәиси мәмәт әмин әпәнди билән телефон сөһбити елип бардуқ. У, мундақ деди: «биз бу йиғинни бесим, зулум пәләстиндә болсун, роһингада, шәрқий түркистанда болсун, қәйәрдә болушидин қәтий нәзәр буни оттуриға қоюп, күн тәртип пәйда қилиш мәқситидә чақирған идуқ. Доклат бәргүчи кишиләр наһайити қизғинлиқ билән йеңи мәсилиләрни оттуриға қойди, чақириштики мәқситимизгә йәттуқ дәп ойлаймән».

Шәрқий түркистан йеңи әвлад һәрикити рәиси абдусалам тәклимакан әпәнди зияритимизни қобул қилип, йиғин тоғрисида қисқичә мәлумат бәрди.

Абдусалам тәклимакан әпәнди «дунядики аз санлиқ мусулманлар дучар болуватқан мәсилиләр» мавзулуқ йиғинда уйғурларниң қәдимдин бүгүнгичә болған тарихи тоғрисида мәлумат бәргәнликини оттуриға қойди.

Сиваста чақирилған көп санда чәтәллик мутәхәссисләрму иштирак қилған йиғинда җаза лагерлири мәсилисиму нуқтилиқ һалда оттуриға қоюлған. Журналист миркамил қәшқәрли әпәнди «шәрқий түркистанда йүз бәргән паҗиә» мавзулуқ доклатида нуқтилиқ һалда «җаза лагерлири» һәққидә тохталған. У, бу доклати тоғрисида тохталди.

Йиғин ахирида мәтбуат баянати елан қилинған болуп баянатта уйғурлар дучар болуватқан еғир вәзийәтни һәр хил йоллар билән һәр қайси дөләтләргә болупму мусулман дөләтләргә аңлитиш, мәхсус инсан һәқлири доклати тәйярлап түрк һөкүмитигә, түркийә парламентиға сунуш қарар қилинған. Миркамил қәшқәрли әпәнди бу йиғинниң әң муһим тәрипи дуняниң күнтәртипидики бәзи мәсилиләр қатарида уйғур мәсилисиниңму оттуриға қоюлуши икәнликини баян қилди.

Яхши ийи, йәни «яхши дуня җәмийити» муавин рәиси мәмәт әмин әпәндиниң ейтишичә мәзкур тәшкилат рамизан ейидин кейинла уйғур мәсилиси тоғрисида түркийәниң һәр қайси шәһәрлиридә доклат бериш йиғинлири уюштуридикән.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт