"Tilsiz qushlar" namliq kolléktip shé'irlar toplimi neshr qilindi

Ixtiyariy muxbirimiz azigh
2020-05-14
Élxet
Pikir
Share
Print
Muhajirettiki 26 neper sha'irning 169 parche shé'iri kirgüzülgen kolléktip shé'irlar toplimi "Tilsiz qushlar" ning aldi we keyni muqawisi. 2020-Yili may, istanbul.
Muhajirettiki 26 neper sha'irning 169 parche shé'iri kirgüzülgen kolléktip shé'irlar toplimi "Tilsiz qushlar" ning aldi we keyni muqawisi. 2020-Yili may, istanbul.
RFA/Azigh

Muhajirettiki Uyghur sha'irlirining kolléktip shé'irlar toplimi "Tilsiz qushlar" istanbulda Uyghur yazghuchilar uyushmisi teripidin tüzülüp, neshr qilindi.

Mezkur toplamgha muhajirettiki 26 neper sha'irning 169 parche shé'iri kirgüzülgen bolup, közetküchlerning éytishiche, xitay hökümitining Uyghur tili we medeniyitige qarita élip bériwatqan yoqitish we assimilyatsiye siyasiti kündin-kün'ge qattiqlishiwatqan weziyette muhajirettiki Uyghurlarning Uyghur edebiyati we medeniyitini janlandurush pa'aliyetliri Uyghurlarning nöwettiki weziyitini xelq'aragha anglitish we Uyghur edebiyatini saqlap qilishta muhim rol oynaydiken.

Bu heqte ziyaritimizni qobul qilghan dunya Uyghur yazghuchilar uyushmisining mu'awin re'isi, sha'ir mutellip seydulla ependim mundaq dédi: "Wetinimizde yéqinqi bir nechche yil jeryanida Uyghur tilining ma'ariptin, neshriyatchiliqtin, hetta kündilik hayattin siqip chiqirilishi dunyaning herqaysi jayliridiki Uyghurning könglini yérim qilidighan we qayghugha salidighan weqe bolup qaldi. Bu wejidin dunya Uyghur yazghuchilar uyushmisidiki hey'etler pikirlishish arqiliq ana tilimizning chet'eldiki mewjutluqini saqlap qilishta türtkisi bolamdikin dégen meqsette 'tilsiz qushlar' namliq toplamni neshr qilduq."

Xitay hökümitining Uyghur rayonidiki bésim we medeniyet qirghinchiliq siyasetlirining kündin kün'ge éghirlishishi muhajirettiki Uyghurlarning qattiq endishisini qozghimaqta. Muhajirettiki Uyghurlar her xil medeniyet-sen'et we edebiy ijadiyet pa'aliyetliri arqiliq xitay hökümitining siyasetlirige qattiq inkas bildürmekte. Közetküchlerning qarishiche muhajirettiki Uyghur yazghuchi sha'irlirining ijadiyetliri muhajirettiki Uyghurlarning edebiy ijadiyetlirini tetqiq qilishta muhim tetqiqat matériyali hésablinidiken.

Dunya yazghuchilar uyushmisining bash katipi, yazghuchi abdushükür muhemmet ependim bu heqte ziyaritimizni qobul qilip, mezkur kolléktip toplamning neshr qilinishining ehmiyiti we roli heqqidiki so'allirimizgha jawab bérip, mundaq dédi: "'tilsiz qushlar' namliq shé'irlar toplimi muhajirettiki Uyghur sha'irlirining shé'iriyet ehwalini tetqiq qilishta hem tetqiqatchilar hem ijadiyet heweskarliri üchün muhim muhim matériyal bolup qalsun dégen meqsette toplamni neshr qilghan bolduq. 'tilsiz qushlar' namliq shé'irlar toplimidiki shé'irlarning tématik we shekli qurulmiliri köp xil."

Muhajirettiki Uyghur edebiyati we medeniyet-sen'et pa'aliyetliri asasliq weten témisini chöridigen asasta élip bériliwatqan bolup, "Tilsiz qushlar" namliq kolléktip shé'irlar toplimimu asasliq weten témisini chöridigen ijadiy eserlerdin terkib tapqan iken. Ziyaritimiz jeryanida abdushükür ependim "Tilsiz qushlar" namliq toplamni chöridigen asasta muhajirettiki Uyghur edebiyatida muhim salmaqni igiligen weten témisining arqa körünüshi we sewebi heqqide tepsiliy toxtilip mundaq dédi: "Toplamdiki shé'irlarning köpinchisi chet'elde yashawatqan, weten ishqida yürekliri puchiliniwatqan, weten séghinishi déngizdek mewj uruwatqan sha'irlarning shé'irliri. Shé'irlarda bashqa témilarmu közge chéliqsimu, yenila omumiy gewdide sha'irlarning weten'ge bolghan intilishi we weten'ge bolghan söygüsini tapqini bolidu."

Mezkur toplamning neshr qilinishi muhajirettiki Uyghur yashlirining ijadiyet qizghinliqigha ilham bérish we neshr ishlirigha yardem bérishni meqset qilghan bolup, dunya Uyghur yazghuchilar uyushmisining mu'awin re'isi mutellip seydulla we "Tilsiz qushlar" namliq kolléktip shé'ir toplimining tehriri, sha'ir erkan qadir bu heqte tepsiliy toxtaldi.

Toluq bet