Уйғур һәйити ақ партийәниң рәһбәрлири билән көрүшти

Бәһтам синташ
2020-03-06
Елхәт
Пикир
Share
Принт
Түркийә адаләт вә тәрәққият партийәсиниң ташқи ишларға мәсул муавин рәиси җәвдәт йилмаз әпәнди 7 кишидин тәркиб тапқан уйғур һәйитини партийә мәркизидики ишханисида қобул қилди. 2020-Йили 4-март, түркийә.
Түркийә адаләт вә тәрәққият партийәсиниң ташқи ишларға мәсул муавин рәиси җәвдәт йилмаз әпәнди 7 кишидин тәркиб тапқан уйғур һәйитини партийә мәркизидики ишханисида қобул қилди. 2020-Йили 4-март, түркийә.
RFA/Erkin Tarim

Дуня уйғур қурултийиниң муавин рәиси доктор әркин әкрәм әпәнди, шәрқий түркистан тәшкилатлар бирликиниң рәиси һидайәтулла оғузхан әпәнди башчилиқидики 7 кишидин тәркиб тапқан уйғур һәйити түркийәдики һакимийәт бешидики партийә-адаләт вә тәрәққият партийәсиниң вәкили нуман қуртулмуш әпәнди, партийәниң муавин рәиси җәвдәт йилмаз әпәндиләр билән айрим-айрим учрашти. Көрүшүштә уйғур һәйити уларға уйғур дияриниң һазирқи еғир вәзийити тоғрисида өзлири тәйярлиған доклат билән түркийә вә бәзи дөләтләрдики уйғурларниң тәләплири баян қилинған язмини тәқдим қилди.

Доклатта нуқтилиқ һалда хитайниң «тәрбийәләш мәркизи» намида уйғурларни лагерларға йиғивелиши, уйғур зиялийлириниң тутқун қилиниши, «қошмақ туғқан» намида хитайларниң уйғур аилилиригә үсүп кириши, болупму таҗсиман өпкә яллуғи вируси оттуриға чиққандин кейинки еғир вәзийәт һәмдә йеқиндин буян уйғур дияридин яш қиз-оғулларни вирус тарқалған районларға «ешинча әмгәк күчи» намида елип кетиватқанлиқи қатарлиқ мәзмунлар баян қилинған.

Адаләт вә тәрәққият партийәсиниң вәкили нуман қуртулмуш әпәнди «хәлқниң авази» партийәсиниң рәиси болуп вәзипә өтәватқан мәзгилдә, йәни 2009-йили «5-июл вәқәси» мунасивити билән хитайға қарши наразилиқ намайиши өткүзгән иди. Кейин адаләт вә тәрәққият партийәсигә әза болуп, баш министир муавини вә министир болуп вәзипә өтәватқан мәзгилдиму изчил һалда түркийәдә паалийәт елип бериватқан шәрқий түркистан аммиви тәшкилат мәсуллирини қобул қилип, уларниң дәрдини аңлиған иди. Бүгүнки учришиштиму у уйғур һәйәтниң дәрдини аңлап, қолидин кәлгәнни қилидиғанлиқини ейтти.

Арқидин адаләт вә тәрәққият партийәсиниң ташқи ишларға мәсул муавин рәиси җәвдәт йилмаз әпәнди уйғур һәйәтни партийә мәркизидики ишханисида қобул қилди. Униңғиму уйғурларниң һазирқи еғир вәзийити баян қилинған доклат сунулғандин сирт бәзи конкрет тәләпләр оттуриға қоюлди.

Ақ партийә рәһбәрлири уйғурларниң һазирқи еғир вәзийитигә бәкла ечинидиғанлиқини, хитай рәһбәрлири билән елип берилған учришишларда изчил һалда уйғур мәсилисини оттуриға қоюватқанлиқини, лекин хитай рәһбәрлириниң уйғурлар тоғрисида дейиливатқанларни изчил һалда инкар қиливатқанлиқини баян қилди.

Һидайәтулла оғузхан билән д у қ ниң муавин рәиси әркин әкрәм башчилиқидики һәйәтниң һакимийәт бешидики адаләт вә тәрәққият партийәси рәһбәрлири билән болған учришиши ахирлашқандин кейин микрофонимизни уларға узаттуқ.

Һидайәтулла оғузхан әпәнди ақ партийә рәһбәрлири билән елип барған учришишта партийә рәһбәрлиригә уйғурларниң һазирқи еғир вәзийитидин сирт, муһаҗирәттики уйғурларниң қийинчилиқлири тоғрисидики тәләплириниму оттуриға қойғанлиқини баян қилди.

Һидайәтулла оғузхан әпәнди йәнә бу учришишниң бурунқи учришишларға охшимайдиған тәрәплири тоғрисидиму мәлумат бәрди.

Түркийәдә паалийәт елип бериватқан шәрқий түркистан аммиви тәшкилатлири вә уйғур зиялийлири түркийәдики һәр қайси партийәләргә, дөләт рәһбәрлиригә, аммиви тәшкилатларға вә түрк җамаәтчиликигә уйғурларниң вәзийитини изчил һалда аңлитип кәлмәктә. Ундақта, буниң уйғур дәвасида әмәлий үнүми болуватамду? һәйәттин орун алған д у қ ниң муавин рәиси әркин әкрәм әпәнди бу һәқтики көз-қаришини баян қилип өтти.

Шәрқий түркистан карханичилар вә тиҗарәтчиләр уюшмисиниң рәиси низамидин тәмкини әпәнди бу учришишниң вәтәнниң вәзийити күнсайин еғирлишиватқан бир пәйттә өткүзүлгәнликини, униң үнүми болидиғанлиқиға ишинидиғанлиқини баян қилди.

Адаләт вә тәрәққият партийәси 2002-йили сайлам арқилиқ түркийәдә һакимийәт бешиға кәлгән болуп, 2015-йилғичә уйғурларға көңүл бөлүп кәлгән иди. Бу партийә 2015-йилидин тартип хитай билән болған мунасивитини күчәйтиш урунушида болғачқа, уйғур мәсилисигә көп һалларда һалларда сүкүт қилип кәлмәктә.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт