"Ili kechlik géziti" ning Uyghurche we qazaqchisining neshrdin toxtighanliqi delillendi

Muxbirimiz shöhret hoshur
2019-01-14
Élxet
Pikir
Share
Print
"Ili kechlik géziti" ning Uyghurche we qazaqchisi neshrdin toxtighan.
"Ili kechlik géziti" ning Uyghurche we qazaqchisi neshrdin toxtighan.
RFA

Yéqinda ijtima'iy taratqularda 26 yildin béri neshr qilinip kéliwatqan "Ili kechlik géziti" ning Uyghurche we qazaqchisining bu yil kirgendin bashlap neshrdin toxtighanliqi xewer qilin'ghan idi. Muxbirimizning ghuljigha qarita élip barghan téléfon ziyaretliri dawamida mezkur uchurning toghriliqi delillendi. Alaqidar xadimlar mezkur gézitining Uyghurche we qazaqchisining Uyghur aptonom rayonluq partkomning buyruqi bilen neshr qilinishtin toxtitilghanliqini ashkarilidi. Töwende muxbirimiz shöhret hoshurning bu heqte teyyarlighan programmisi diqqitinglarda bolidu.

Hörmetlik radi'o anglighuchilar, ötken hepte ijtima'iy taratqularda ilida 26 yildin béri neshr qilinip kéliwatqan "Ili kechlik géziti" ning bu yil kirgendin bashlap neshrdin toxtitilghanliqi heqqide xewer tarqalghan idi. Radiyomiz xitayche bölümi muhajirettiki qazaq we Uyghur pa'aliyetchilerning melumatlirigha asasen mezkur xewerning toghriliqini aydinglashturghan bolsimu, emma xewer xitayning resmiy hökümet organliri teripidin téxi delillenmigen idi. Bügün biz bu heqte ghuljidiki alaqidar orunlargha téléfon qilduq. Ili oblastliq edebiyat-sen'etchiler birleshmisi bu heqte melumat bérelmidi. Ili oblastliq axbarat torining xadimi bolsa "Ili kechlik géziti" ning Uyghurche we qazaqche bölümining taqiwétilgenlikini delillidi. 

Mezkur xadim ziyaritimiz dawamida "Ili kechlik géziti" ning Uyghurche we qazaqchisining Uyghur aptonom rayonluq partkomning buyruqi bilen taqalghanliqini ashkarilidi. Emma u mezkur gézitning Uyghurche we qazaqchisining taqilish sewebi heqqide melumat bérelmidi. Biz uningdin gézitxanidiki Uyghur we qazaq xizmetchilerning qandaq orunlashturulghanliqini sorighinimizda u deslepte jawab bérishtin özini qachurdi. Arqidin Uyghur we qazaq xizmetchilerning "Ili géziti" ning xizmetchi xadimlirigha qétiwétilgenlikini bayan qildi. Biz uningdin mezkur gézitning Uyghurche we qazaqchisining neshrdin toxtitilish sewebining mushtirilar sanining azliqi yaki da'irilerning Uyghur we qazaq tilida gézit chiqirishni zörüriyetsiz dep qarighanliqidin bolghanliqini sorighinimizda u bu heqte özining jawab bérish hoquqining yoqluqini, bu heqte yuqiri derijilik alaqidar rehberlerningla melumat béreleydighanliqini éytti. Biz bu xadimdin mezkur gézitning Uyghur we qazaq xadimlirining qandaq bir terep qilin'ghanliqi yaki qandaq orunlashturulghanliqini sorighinimizda u "Ili kechlik géziti" diki xadimlarning "Ili géziti" idarisining xadimlirigha qétiwétilgenlikini bayan qildi. "Ili géziti" ge téléfon qilghinimizda téléfonimizni qobul qilghan xadim "Ili kechlik géziti" xadimlirining özlirige qétiwétilgenlikini tilgha aldi. 

Melum bolushiche, "Ili kechlik géziti" rayondiki bashqa gézitlerge nisbeten bir qatar özgichilikliri bilen oqurmenler arisida melum qiziqish qozghighan gézit iken. Bu gézitmu gerche oblastliq partkomning organ géziti bolsimu, emma kespiy xadimlarning tirishchanliqi bilen Uyghur we qazaq oqurmenlerning meniwi éhtiyajigha belgilik derijide jawab bérip kelgen iken. Bolupmu milliy til-yéziqning mewjutluqini dawamlashturushta mu'eyyen rol oynap kelgenliki melum. Ilgiri "Ili kechlik géziti" de tehrir bolup xizmet qilghan, nöwette shiwétsiyede yashawatqan sha'ire rahile kamal bu gézitning özgichilikliri heqqide toxtilip ötti. 

Hörmetlik radi'o anglighuchilar, ötken aylarda qeshqer Uyghur neshriyatining 30 pirsent xadimlirining tutqun qilin'ghanliqi heqqidiki éniqlashlirimiz dawamida Uyghur rayonida 2017 ‏-yildin bashlap neshriyat sahesige qarita keng-kölemlik tekshürüsh élip bérilghanliqi, tekshürüsh jeryanida zor bir türküm kitablarni "Mesililik kitablar" dep békitip, kitabqa qoli tegken, aptor, tehrir, hetta korréktorlarningmu tutqun qilin'ghanliqi ashkarilan'ghan idi. "Ili kechlik géziti" ning taqilishining ene shu tekshürüsh bilen biwasite alaqisining bar-yoqluqi melum emes.

Toluq bet