Токйода «хитайдики ички әзаларни йөткәп сетиш мәсилиси» хәлқаралиқ илмий муһакимә йиғини чақирилди

Ихтиярий мухбиримиз һаҗи қутлуқ қадири
2016-12-02
Елхәт
Пикир
Share
Принт
Канаданиң сабиқ тәптиши вә асия-тинч окян мәсилилири бойичә дөләт ишлири катипи давид килгор әпәнди хитай түрмилиридики сиясий мәһбусларниң ички әзалирини йөткәп сетиш мәсилилири тоғрисида елип барған тәтқиқати вә паалийәтлири тоғрисида доклат бәрмәктә. 2016-Йили 2-декабир, токйо.
Канаданиң сабиқ тәптиши вә асия-тинч окян мәсилилири бойичә дөләт ишлири катипи давид килгор әпәнди хитай түрмилиридики сиясий мәһбусларниң ички әзалирини йөткәп сетиш мәсилилири тоғрисида елип барған тәтқиқати вә паалийәтлири тоғрисида доклат бәрмәктә. 2016-Йили 2-декабир, токйо.
RFA/Qutluq

2-Декабир күни токйода «хитайдики ички әзаларни йөткәп сетиш мәсилиси һәққидә ойлиниш» намлиқ хәлқаралиқ илмий муһакимә йиғини чақирилған болуп, йиғинда канада, тәйвән қатарлиқ дөләт вә районлардин кәлгән бир қисим мутәхәссисләр доклат сөзлигән.

Доклат чүштин кейин саәт икки йеримдин кәч саәт алтә йеримға қәдәр давамлашқан болуп, доклатқа японийәдики бир қисим кишилик һоқуқ тәшкилатлириниң мәсуллири, йәрлик парламент әзалиридин болуп йүздин ошуқ киши қатнашқан.

Қәдирлик радийо аңлиғучилар, һазир аңлаватқиниңлар, токйо тошиба районлуқ мәдәнийәт мәркизидә ичиливатқан «хитайдики ички әзаларни йөткәп сетиш мәсилиси һәққидә ойлиниш» намлиқ хәлқаралиқ илмий муһакимә йиғининиң авази.

Мәзкур йиғинни японийәдә паалийәт елип бериватқан инсан һәқлири тәшкилатлиридин «хитайдики мәһбусларниң ички әзалирини елип көчүрүш һәрикитини тохтитиш» тәшкилати тәшкиллигән болуп, йиғинда канаданиң атақлиқ кишилик һоқуқ адвокати давид матас, канаданиң сабиқ тәптиши вә асия-тинч окян мәсилилири бойичә дөләт ишлири катипи давид килгор, тәйвән теббий университети дохтурханисиниң дохтури хуаң шивей вә тәйвәнлик кишилик һоқуқ адвокати җу венчи ханим қатарлиқлар өзлириниң йеқинқи бир қанчә йиллардин буян хитай түрмилиридики сиясий мәһбусларниң ички әзалирини йөткәп сетиш мәсилилири тоғрисида елип барған тәтқиқати вә паалийәтлири тоғрисида доклат бәрмәктә.

Йиғинда алди билән, канаданиң сабиқ тәптиши вә асия-тинч окян мәсилилири бойичә дөләт ишлири катипи давид килгор өзиниң бу һәқтә издинип язған китаби һәққидә көпчиликкә қисқичә доклат берип, доклатида асаслиқи хитай түрмилиридики фалуңгуң муритлири, уйғур сиясий мәһбуслири вә тибәт раһиблириниң ички әзалирини йөткәп сетиш мәсилисигә даир бәзи бир һөҗҗәтлик материяллар тоғрисида тохталди.

Доклатидин кейин зияритимизни қобул қилған давид килгор: «бир қанчә күндин буян японийә парламент әзалири вә шундақла японийә һөкүмәт әрбаблири билән хитай түрмилиридики сиясий мәһбусларниң ички әзалирини йөткәп сетиш мәсилиси тоғрисида саәтләп сөһбәт елип бардуқ. Мәқситимиз японийә һөкүмитиниң бу һәқтә мәхсус қанун мақуллишини қолға кәлтүрүштин ибарәт» деди.

Тәйвәнлик кишилик һоқуқ адвокати җу венчи ханим доклатида 2016-йили тәйвән һөкүмити мәхсус қанун мақуллап тәйвәнлик бимарларниң хитайға берип ички әза йөткәш оператийәси елип беришини тохтатқанлиқини билдүрди.

Зияритимизни қобул қилған җу венчи ханим:«йәр шарида инсанларниң ички әзасини тавар қилип сетиватқан бирла дөләт бар. У болсиму хитай компартийәсидур. Хитай компартийәси фалуңгуң муритлири, уйғур сиясий мәһбуслири вә тибәт раһиблириниң ички әзалирини йөткәп сетип хәлқарада пул қиливатиду. Шуңа биз японийәдики бимарларға хитайға берип ички әза йөткәш оператийәси елип бармаслиқ тоғрисида сөзләп, хитай компартийәсиниң бу қилмишиниң маһийитини чүшәндүрүватимиз» деди.

Тәйвән теббий университети дохтурханисиниң дохтури хуаң шивей доклатида, өзиниң хитайға берип хитайдики ички әзаларни йөткәп сетиш дохтурханилири тоғрисида топлиған бәзи бир һөҗҗәтлик материялларни оттуриға қоюш билән биргә, японийә һөкүмитиниң бәлгилик иқтисадий ярдимигә еришкән хитайдики бәзи дохтурханиларниңму бу хил ички әза йөткәп сетиш содиси билән шуғуллиниватқанлиқини баян қилди.

У, зияритимизни қобул қилип мундақ деди:«хитай компартийәсиниң бу хил зиянкәшликигә учраватқанлар түрмиләрдики фалуңгуң муритлири, уйғурлар вә тибәтләр болуп, уларниң ички әзалири дохтурханиларда сетилмақта. Биз һәммимиз бирликтә күч чиқирип, хитай компартийәсиниң бу һәрикитини тосушқа тиришсақ, ишинимәнки, бир күни чоқум яхши нәтиҗигә еришимиз.»

Доклаттин кейин зияритимизни қобул қилған японийәдә хитай вә япон тиллирида нәшр қилинидиған «йеңи ера» гезитиниң мухбири чо мото өз тәсиратини баян қилип:«канадалиқ вә тәйвәнлик мутәхәсссиләрниң бу һәқтә йиғин әһлигә йәткүзгән учурлири көпчиликни толиму һәйран қалдурди. Болупму, уларниң бу һәқтә көпләп издинип японийә парламент әзалири вә бир қисим сиясий әрбабларға бу һәқтә қанун мақуллаш тәклипини оттуриға қойғанлиқиға мән шәхсән рәһмәт ейтмай туралмаймән» деди.

Ахирида бу қетимқий илмий муһакимә йиғиниға қатнашқан японийә уйғур бирлики тәшкилатиниң рәиси турмуһәммәт һашим буниңдин кейин японийәдә елип берилидиған уйғур кишилик һоқуқ мәсилилирини тәшвиқ қилиш паалийәтлиридә, түрмиләрдики уйғур сиясий мәһбуслириниң ичкий әзалирини йөткәп сетиш мәсилиси һәққидиму көпләп тәшвиқат елип беришниң зөрүрлүкини тәкитлиди.

Японийәдики мунасивәтлик кишилик һоқуқ тәшкилатлиридин игилишимизчә, 4-декабир күни һазир әнглийәдә һиҗрәттә яшаватқан уйғур дохтур әнивәр тохти әпәнди хитайдики ичкий әзаларни йөткәп сетиш мәсилиси тоғирисида японийәниң осака шәһиридә доклат сөзләйдикән.

Юқириқи аваз улинишидин тәпсилатини аңлаң.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт