Adwokat shinqu'at bayjanof: sérikjan bilashni tutush qazaqistanning qanuni boyiche durus emes

Ixtiyariy muxbirimiz oyghan
2019-03-11
Élxet
Pikir
Share
Print
"Atayurt pida'iyliri" teshkilatining bashlamchisi sérikjan bilash ependi. 2019-Yili mart.
"Atayurt pida'iyliri" teshkilatining bashlamchisi sérikjan bilash ependi. 2019-Yili mart.
Sérikjan Bilash’oghli teminligen

10-Marttin buyan qazaqistanning "Téngrinyus", "Sputnik", zakon. K z" qatarliq ammiwi axbarat wasitiliride hemde ijtima'iy torlarda kishilik hoquq pa'aliyetchisi, "Atayurt pida'iyliri" teshkilatining bashlamchisi sérikjan bilashning qazaqistan saqchiliri teripidin tutqun qilin'ghanliqi toghriliq xewerler tarqalghan idi. Deslepkilerdin bolup bu heqte "Azadliq" radiyosining muxbiri nurtay laxanulining "Atayurt" birleshmisining bashliqi sérikjan bilash tutqun qilindi" namliq maqaliside xewer qilindi. Uningda éytilishiche, sérikjan bilash 10 mart küni kéchisi texminen sa'et 2:30 da almutadiki bir méhmanxanidin tutulup, astana shehirige élip kétilgen.

Maqalida mundaq déyilgen: "10-Martta saqchixana xadimliri'ijtima'iy we milliy öchmenlikni ewj aldurushqa munasiwiti bar 'dégen eyib bilen sérikjan bilashni qolgha aldi. Tergew élip bériliwatidu. Bashqa pakitlar tergew menpe'eti sewebi bilen ashkarilanmidi."

Sérikjan bilashning kesipdashliridin biri türkiyelik qazaq zhurnalisti qalman qochyigit radiyomiz ziyaritini qobul qilip, weqening qandaq bolghanliqini mundaq dep chüshendürdi: "Almutada 'rahat palas' méhmanxanisidin élip kétildi. Uning aldida shenbe küni ishxanigha töt gumanliq kishi kirip-chiqip turghan idi. Ularni biz saqchilargha éytqinimizda, saqchilar ularning birini tutuwaldi. Bizning yigitler sérikjanning bixeterliki üchün uni repiqisi bilen méhmanxanigha orunlashturdi. Kéchisi sa'et 2 ler chamisida 15 kishi astanadin kelgenmu, ular uning ishikini buzup kirgen. Sérikjan ayighidin jarahetlen'gen. U ishikning arqisida turghan iken. Shuning bilen astanagha élip ketti. Uningdin hazirche héch qandaq bir xewer yoq".

Biz tonulghan adwokat shinqu'at bayjanof bilen alaqileshkinimizde u ziyaritimizni qobul qilip, ehwalni mundaq dep chüshendürdi: "Méning himayem astidiki sérikjan bilashoghli dégen kishi hazir astanada ichki ishlar bashqarmisida. Hazir qazaqistanning jinayi ishlar höjjitide 'milliy öchmenlikni qozgha'ash' dégen madda bar, mana shuning bilen ish qozghalghan. Buni adwokat süpitim bilen durus emes dep hésablaymen. Sewebi, mesilen, xitaydiki qazaqlar, Uyghurlar, qirghizlarni qanunsiz qamash qilmishini hem shu yerde yüz bériwatqan jinayetlerni otturigha qoyush mesilisi millet ara öchmenlikni peyda qilish bolup hésablanmaydu. U, xitay xelqi arisida öchmenlikni peyda qilmidi, belki xitay hakimiyitining xelqni siyasiy lagérlargha qamishini ashkarilidi. Biz üchün éniq yene qandaq eyibning qoyuluwatqanliqi namelum we bu heqte ular bizni xewerdar qiliwatqinimu yoq. Ular sérikjan bilashning éytqan nutuqlirining menisidin bir-ikki sözni yuluwélip, milliy öchmenlik qozghidi dep éytishi mumkin. Emma bu birinchidin qazaqistanning qanuni boyiche durus emes. Ikkinchidin, sérikjan almuta shehiride ish élip barghan. Uning siyasiy lagérlar mesilisi, xitayning basturush siyasitige qarshi barliq heriketliri mushu yerde otturigha qoyulghan bolghachqa, uni astanagha élip bérip, tergew qilish héch qandaq bir qanun'gha uyghun kelmeydu. Eger ular sérikjanning ishining milliy öchmenlikni ewj aldurushqa munasiwiti barliqini delillise, bu ishni peqet almuta shehiride yürgüzüshi lazim idi."

Shinqu'at bayjanof yene özining shexsiy ishlar bilen bashqa sheherge ketkende hemde yene bir adwokat ayman omarowaning bashqa ishlar bilen meshghul boluwatqan bir waqitta sérikjan bilashning turuwatqan yéridin tuyuqsiz tutup kétilishige héch qandaq bir asasning yoq ikenlikini bildürdi. U yene sérikjan bilashni chaqiriq qeghizi bilen chaqiriwélish mumkinchilikining bolghan bolsimu, emma undaq qilmighanliqigha qattiq epsuslandi.

Qazaqistanliq siyasetshunas qehriman ghojamberdining pikriche, kéyinki waqitlarda sérikjan bilash Uyghur élide jaza lagérlirigha qamalghan Uyghurlar mesilisinimu kötürüp chiqqan bolup, uning tuyuqsiz qamilishi epsuslinarliq hem heyran qalarliq ish iken.

U mundaq dédi: "Sérikjan bilash'oghlining torlarda, yighinlarda sözligen nutuqlirini tingshidim. U siyasiy bilimlik kishi. Milletler ara naraziliq tughduridighan geplerni choqum qilmaydu. Saqchilarning mundaq herikiti qazaqistanning xelq'aradiki abruyini chüshüridu dep oylaymen. U jaza lagérliri toghriliq pakitlarni yighip, retlep, ularni qazaqistan hökümitige bériwatidu we xelq'ara insan hoquqini himaye qilidighan teshkilatlargha we bashqilargha tarqitip, nahayiti paydiliq ishni qiliwatatti."

Qehriman ghojamberdi sérikjan bilash bashlighan "Atayurt" teshkilatining jaza lagérliri toghriliq toplighan melumatlirining delil-pakitlargha asaslan'ghanliqini tekitlep, yene mundaq dédi: "Mushu tutushning sewebi bu yerde biwasite xitay hökümitining tesiri bar dep oylaymen. Xitay buninggha nahayiti narazi boluwatatti. Hazirqi waqitta qazaqistandiki saqchilar bolsun, hoquq qoghdaydighan organlar bolsun, heqiqetni éytish kérek, chünki bu pütkül qazaqistan'gha dexli yetküzidighan weqe."

Biz sérikjan bilashning ishliri munasiwiti bilen astanagha barghan uning sepdashliri bilen alaqe baghlashqa tirishqan bolsaqmu, hazirche bu netijisiz ayaghlashti.

Toluq bet