«Самавар чайханиси» һәр хил мәдәнийәт паалийәтлири арқилиқ уйғур яшлириниң мәниви еһтияҗини қандурмақта

Ихтиярий мухбиримиз азиғ
2019-12-06
Елхәт
Пикир
Share
Принт
Истанбулниң сәфакөй кәмалпаша мәһәллисидә рәсмий ишқа киришкән «самавар чайханиси».
Истанбулниң сәфакөй кәмалпаша мәһәллисидә рәсмий ишқа киришкән «самавар чайханиси».
Social Media

Бу йил 7-айдин башлап истанбулниң сәфакөй кәмалпаша мәһәллисидә рәсмий ишқа киришкән «самавар чайханиси» һәрхил илмий сөһбәтләр вә мәдәнийәт паалийәтлири арқилиқ истанбулдики уйғур җамаитиниң мәниви еһтияҗини қандуруп кәлмәктә.

Игилишимизчә, «самавар чайханиси» истанбулдики уйғур байлириниң мәбләғ селиши, шәрқий түркистан йеңи әвлад һәрикити вә ачил гурупписиниң ортақ һәмкарлиқ билән қурулған болуп, тиҗарәт мәқсити йоқ икән. Чайхана низамнамисигә йезилишичә, киргән кирим чайханиниң чиқимлирини көтүрүштин башқа, ешип қалған қисми чайхана намидин оқуғучиларға оқуш ярдәм пули беришқа ишлитилидикән. Чайхана қурулушиниң мәқсити яшларда муназирә мәдәнийити бәрпа қилиш, яшларниң шәрқий түркистан даваси һәққидики пикирлирини чоңқурлаштуруштин ибарәт икән. Биз самавар чайханиси өткүзүп келиватқан паалийәтләрдин мәлумат игиләш үчүн самавар чайханисиниң хоҗайинини абдурешит әмин әпәндимни зиярәт қилдуқ. 

Абдурешит әпәндим самавар чайханисида өткүзүлүп келиватқан паалийәтләрниң шәкли вә мәқсити һәққидә тохтилип мундақ деди: «өткүзүлүватқан паалийәтләрни 3 хил категорийәгә бөлгили болиду. 1-Хили өлималарни, юрт чоңлири яки зиялийларни түркийәгә кәлгәндә лексийәгә тәклип қилғинимизда алдин тәйярлиқи болмиғанлиқи үчүн рәт қилидикән, чайханида очуқ-ашкара соал-җаваб яки муназирә шәклидә сөһбәткә тәклип қилсақ андин мақул болидикән. Чайханимиз бу бошлуқни толдурушни мәқсәт қилғанлиқи үчүн лексийәни әмәс, сөһбәтни асас қилип кәлдуқ. явропадики яки түркийәдики устазлар билән бәлгиләнгән темида мулаһизиләр болуп өтиду.

2-Түрлүк паалийәт лексийәни асас қилған болуп, өгиниш яки сиясий мәсилиләрдә лексийәләр болди. 3-Түрлүк паалийитимиз яшлар ойғиниш һәрикити нами астида яшларни чақирип юмилақ үстәл шәклидә сөһбәтләштуқ. юқириқи паалийәтләр самавар чайханиси намида елип бериливатиду. Чайханимиз мәсилиләрни очуқ муназирә қилинидиған сорун, биз буниң үчүн күчәватимиз. Бәзидә конкрет мәсилә вә кишиләр үстидиму муназирә елип бериватимиз. Биз күнтәртиптики мәсилиләр һәққидә яшлар очуқ муназирә қилалайдиған сорун һазирлимақчи.»

«Самавар чайханиси» илмий сөһбәт вә мәдәнийәт паалийәтлиридин башқа йәнә яшларниң өз ара муназирилишип, музакирә әхлақини йетилдүридиған соруни һалиға кәлгән болуп, «самавар чайханиси» да даим, һәр хил темиларда һәр хил услубта муназириләр орунлаштурулидикән. яшларниң бу хил паалийәтләр арқилиқ охшимиған пикирләргә болған кәң қорсақлиқ вә сапа йетилдүридиғанлиқи илгири сүрүлмәктә. Биз бу хил паалийәтләрниң, муназирә мәдәнийитиниң яшларниң йетилишигә қандақ тәсир көрситидиғанлиқини игиләш үчүн башақ шәһәр уйғур мәдәнийәт мәркизиниң рәиси абдулһәмит пак йол әпәндимни зиярәт қилдуқ. Абдулһәмит пак йол әпәндим бу һәқтә тохтилип мундақ деди: «истанбулда самавар чайханисиға охшаш илмий сөһбәт вә мәдәнийәт паалийәтлири өткүзүлидиған сорунларниң көпләп ечилиши түркийәдики уйғурларниң мәдәнийәт һаятиға наһайити муһим тәсир көрситиду дәп қараймән. Болупму сөһбәт, муназирә вә музакирә мәдәнийити қатарлиқ җәһәтләрдә илмий сапаниң күчийишигә пайдилиқ. Өз ара охшимиған пикирдики кишиләрниң пикирлири, муназирилири вә музакириләшкән вақитта башқа бириниң пикирини қулақ селип аңлаш, қошулидиған тәрәплирини муәййәнләштүрүш, қошулмайдиған тәрәпләрни рәт қилиш, илмий усулда пикирлирини оттуриға қоюш дегәндәк җәһәтләрдә бу хил сорунларниң көпийиши пәйдин-пәй сапаниң йетилишидә пайдилиқ болиду дәп қараймән» 

Көзәткүчләрниң ейтишичә, уйғурлар топлишип олтурақлашқан районларда уйғур мәдәнийити вә тарихиға мунасивәтлик мәдәнийәт паалийәтлири яки илмий сөһбәтләрниң көпләп орунлаштурулуши яшларниң миллий кимликини сақлап қилиш вә уйғур җамаитиниң бирлики җәһәттин интайин муһим әһмийәткә игә икән. Абдулһәмит пак йол әпәндим зиярәт давамида «самавар чайханиси» ға охшаш уйғурлар топлишип паалийәт қилидиған мәдәнийәт орунлириниң қурулуш әһмийити вә өткүзүлүватқан паалийәтләрниң муһаҗирәттики уйғурларниң мәниви һаятиға көрситидиған тәсири һәққидә тәпсилий тохталди.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт