«Қанунсиз китаб» қа көз юмған икки уйғур йеза кадири 7 йиллиқтин кесиветилгән

Мухбиримиз шөһрәт һошур
2020-01-22
Елхәт
Пикир
Share
Принт
Сим тикән билән чөридәлгән лагер дәрвазисидики хитай дөләт байриқи. 2019-Йили 4-июн, йеңисар.
Сим тикән билән чөридәлгән лагер дәрвазисидики хитай дөләт байриқи. 2019-Йили 4-июн, йеңисар.
AFP

«Қанунсиз китаб» қа көз юмған йеза башлиқи абликим мәттурсун билән бирликсәп кадири мәмәтезиз мәттохти 7 йиллиқтин кесиветилгән.

Хотән вәзийитидин хәвәрдар кишиләрдин бири радийомизға учур йоллап, лоп наһийә сампул йезисиниң башлиқи абликим мәттурсун билән мәзкур йезиниң бирликсәп хадими мәмәтезиз мәттохтиниң бир қетимлиқ өй тәкшүрүш давамида бир аилидики аталмиш «қанунсиз диний китаб» ларға көз юмғанлиқи үчүн, йәни һөкүмәткә доклат қилмиғанлиқи үчүн «җинайәтчини қанат астиға елиш» билән әйиблинип, 7 йиллиқтин кесиветилгәнликини мәлум қилди. Мухбиримизниң бу һәқтики ениқлиши давамида бу вәқәниң 2015-йили йүз бәргәнлики вә мәзкур икки хадимниң 5 йилдин буян керийә түрмисидә йетиватқанлиқи дәлилләнди.

Вәзийәттин хәвәрдар кишиниң мәлум қилишичә, лоп наһийәсиниң сампул йезисида2012-йили елип берилған бир қетимлиқ өй тәкшүрүштә йезидики бир өйдин һәҗ ибадитиниң тәртип вә қаидилири һәққидә түзүлгән бир китаб байқалған. У мәзгилдә һәҗ сәпиригә бәлгилик дәриҗидә рухсәт қилиниватқан һәм һөкүмәтму һәҗ өмики тәшкилләватқан болғачқа тәкшүрүш гурупписидики хадимлар мәзкур китабни «қанунсиз китаб» лар қатарида санимиған. Тәкшүрүш гурупписи тәркибидики йеза башлиқи абликим мәттурсун хизмәт гурупписидикиләргә китабниң мәзмунида һечқандақ бир сәзгүр тема йоқлуқини әскәртип, китабни өй игисигә қайтуруп бәргән. Әмма китабниң муқависиниң алаһидә ишләнгән болуши, китаб наминиң әрәб елипбәсидә һөснхәт билән йезилиши, хизмәт гурупписидики хитай кадирниң диққитини тартқан вә гуманини қозғиған.

2015‏-Йили сампул йезисида елип берилған йәнә бир қетимлиқ өй тәкшүрүштә мәзкур хитай хадим юқириқи аилини алаһидә тәкшүрүп, 3 йил аввалқи китабни өй игисидин қайта сориған. Өй игиси һеч иккиләнмәстин китабни тапшуруп бәргән. Бу қетимқи тәкшүрүштә бу китаб «диний әсәбийликни тәрғиб қилидиған қанунсиз диний материял» лар қатарида мусадирә қилинған. Буниң билән 2012-йили бу китабни йиғивалмиған вә һөкүмәткә доклат қилмиған мәзкур тәкшүрүш гурупписиниң башлиқи һәм йеза башлиқи абликим мәттурсун билән бирликсәп хадими мәмәтезиз мәттохти «җинайәтчини қанат астиға елиш» җинайити билән әйиблинип, 7 йиллиқтин кесиветилгән.

Биз бу учурларниң тоғра-хаталиқини айдиңлаштуруш үчүн лоп наһийәлик һөкүмәт вә бирликсәп хадимлиридин мәлумат соридуқ.

Вәзийәттин хәвәрдар кишиниң баян қилишичә, бу икки хадим сорақ вә тәкшүрүш давамида мәзкур китабниң шу йиллардики өлчәмдә қанунсиз саналмайдиғанлиқи, шуңа доклат қилмиғанлиқини тәкрар-тәкрар чүшәндүргән болсиму, даириләр уларға қарита туғулған «җинайәтчини қанат астиға елиш» гуманидин ваз кәчмигән.

Лоп наһийәсдики бир әдлийә хадими сампул йезилиқ һөкүмәттин кесиветилгән икки кишидин бириниң бирликсәп кадири мәмәтезиз мәттохти икәнликини дәлиллиди. У йәнә мәмәтезиз мәттохтиниң 5 йилдин буян керийә түрмисидә йетиватқанлиқини ашкарилаш билән бирликтә униң китаб сәвәбидин тутулғанлиқини әскәртти. Бу хадим китабниң нами вә вәқәниң җәряни һәққидә мәлумат берәлмигән болсиму, әмма шу делоға четилип сампул йезисиниң башлиқи абликим мәттурсунниңму җазаланғанлиқини дәлиллиди.

Вәзийәттин хәвәрдар кишиниң баян қилишичә, һәр иккиси компартийә әзаси болған бу икки хадим алий мәлуматлиқ болуп, улар айрим-айрим һалда 20 вә 25 йиллиқтин хизмәт тарихиға игә икән. Уларниң йиллардин бери һечқандақ җинайәт садир қилмаслиқ, әксичә «илғар хизмәтчи» вә «мунәввәр компартийә әзаси» болуп баһалиништәк тарихиму сотлиниш җәрянида нәзәргә елинмиған.

2015‏-Йилниң оттурилири улар 7 йиллиқтин кесилгән. Мәзкур әдлийә хадиминиң баян қилишичә, нөвәттә бу һәр икки хадим керийә түрмисидә җаза муддитини өтимәктикән.

2017-Йили йил бешидики ениқлашлиримиз давамида шу чағда уйғур районида давам қилған аталмиш «қанунсиз диний буюм» ларни йиғивелиш долқунида диний китаб, җайнамаз, тәсви қатарлиқ диний буюмлар вә материяллар кәң көләмдә йиғивелинғанлиқи ашкариланған болсиму, әмма бу хил буюмларни сақлиғанларниң яки тапшурушни рәт қилғанларниң қандақ җазаланғанлиқи һәққидә һечқандақ учур елинмиған иди. Һечқандақ сиясий яки миллий темиға бағланмиған, пәқәт һәҗ сәпири һәққидә сават характерлик бир китабниң һөкүмәткә доклат қилинмаслиқиниң бу дәриҗидә еғир җазаға учриши мәзкур китабларни сақлиғанларниң бешиға қандақ еғир ақивәтләр кәлгәнлики һәққидә ишарәтләр бәрмәктә.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт