Түркийәдә тайландтики уйғурлар һәққидики паалийәтләр кеңәймәктә

Ихтиярий мухбиримиз арслан
2014-12-29
Елхәт
Пикир
Share
Принт
Истанбулниң бәшикиташ мәйданда өткүзүлгән хитай зулумидин қечип тайландта тутулуп қалған 300 уйғурниң хитайға қайтурулушиға қарши баянат елан қилиш вә наразилиқ намайишидин көрүнүш. 2014-Йили 28-декабир, истанбул.
Истанбулниң бәшикиташ мәйданда өткүзүлгән хитай зулумидин қечип тайландта тутулуп қалған 300 уйғурниң хитайға қайтурулушиға қарши баянат елан қилиш вә наразилиқ намайишидин көрүнүш. 2014-Йили 28-декабир, истанбул.
RFA/Arslan

Түркийәдә, тайландта тутуп турулуватқан уйғур мусапирларни қутулдуруп түркийәгә кәлтүрүш үчүн йиғин, мурасим, ахбарат елан қилиш вә намайиш қатарлиқ һәр хил паалийәтләр давам қиливатиду.

12-Айниң 28-күни истанбулниң бәшикиташ мәйданда, хитай зулумидин қечип тайландта тутулуп қалған 300 уйғурниң хитайға қайтурулушиға қарши баянат елан қилиш вә наразилиқ намайиши өткүзүлди, намайишта түркийә баш министирлиқи, у уйғурларни қутулдуруш үчүн җиддий һәрикәткә өтүшкә чақирилди.

Мәтбуат елан қилиш вә намайиш паалийити истанбул алпәрән оҗақлири тәшкилати тәрипидин уюштурулған болуп, шәрқий түркистан маарип вә һәмкарлиқ җәмийитиниң мәркизи, зәйтинбурну, сәфакөй шөбилири бирликтә һәрикәт қилип истанбулдики уйғурларни намайишқа көпләп қатнишишқа сәпәрвәр қилди.

Уйғур вә түркләрдин әр-аял болуп 500-600-әтрапида киши қатнашқан бу намайишта намайишчилар түркийә вә шәрқий түркистан байрақлири көтүргән болуп, бәзи намайишчиларниң қоллирида, «түркийә ухлима, түркистанға игә чиқ!», «шәрқий түркистан түркийәниң иззәт-абройидур». «Қирғинчилиқниң нами шәрқий түркистан!», «уйғур түрклири ялғуз әмәс!» дегәнгә охшаш чоң хәтләр йезилған вивиска тахтиларни көтүрүп бәшикташтики баш министирлиқ хизмәт бинасиға қарап йүрди. Сақчилар рухсәт қилмиғандин кейин бәшикиташ мәйданида тайландта тутуп турулуватқан уйғурларни қутулдуруш үчүн җиддий һәрикәт қилиш керәклики тоғрисида ахбарат елан қилиш йиғини ечилди.

Ахбарат елан қилиш йиғинида алпәрән үлкү оҗақлири истанбул шөбә рәиси куршат миҗан әпәнди тайландтики уйғурларға алақидар тәйярлиған баянатни оқуп өтти.

Куршат миҗан әпәнди алди билән бу намайишни уюштуруштики мәқситини ипадиләп мундақ деди: «тайландта панаһланған уйғур түрклири қериндашлиримизни хитайға қайтурмаслиқи үчүн бу йәргә топландуқ.

Һөрмәтлик баш министир, тайландтики мусапир уйғур қериндашлиримизниң мәсилилирини әң қисқа вақит ичидә һәл қилидиғанлиқи тоғрисида вәдә қилған иди. Әмма бүгүнкичә тайланд һөкүмити уйғур түрк қериндашлиримизни қатил хитай дөлитигә қайтуруш қарари алди. Һөрмәтлик баш министир! үммәтниң вә милләтниң йитимлири болған уйғур қериндашлиримиз тайландта улар һәққидә һәқсизлиқ билән һөкүм қилинидиған өлүм пәрманини күтүп туруватса, түркийә җумһурийити дөлитиниң у қериндашлиримизни йәни осман батурниң нәврилирини қизил хитай вә тайландниң инсапиға ташлап қоюш, мәзлумларниң үмидлирини чоңқур ярилимақта вә миллитимизниң виҗданини қаттиқ азаблимақта.»

Куршат миҗан әпәнди сөзидә йәнә, түркийә баш министирини тайландтики уйғурларни қутулдурушқа чақириқ қилип мундақ деди: «һөрмәтлик баш министир! бу милләт иккинчи қетим боралтан паҗиәсини яшашни халимаймиз. Тарихта тунҗи болуп кишилик һоқуқ хитабнамисини елан қилған әҗдадимиз фатиһ султан муһәммәдханни унутмаслиқиңизни, йеқин тарихимиздики қисмән болсиму қибрис вәқәсидики ташқи сияситимизниң тик турушини вә булғаристандики қериндашларға қарита көрсәткән ирадини унутмаслиқиңизни тәвсийә қилимиз. Түркийә җумһурийити дөлитиниң, қан қериндашлиримизниң хитай дөлитигә қайтурулушиниң алдини тосуп түркийәгә қобул қилишини, ундақ болмиған тәқдирдә бу тоғрида тайланд һөкүмити билән сөзлишип мәсилини һәл қилишниң чарә-усуллирини тепип чиқишни тәләп қилимиз. 300 Дин артуқ қериндашларни хитай зулумиға тапшуруп беришкә тосқунлуқ қилиш мәзлум үчүн үмид, қериндашлиримиз вә һөкүмитимиз үчүнму ишәнч болиду.»

Куршат миҗан әпәнди тайланд һөкүмитигә хитаб қилип мундақ деди: «тайланд һөкүмити имза қилған хәлқара келишимнамиләргә хилаплиқ қилмаслиқини, улардин панаһлиқ тәләп қилған инсанларниң яшаш һоқуқиға һөрмәт қилишини, ундақ болмиған әһвалда тайландниң өз инсанлириниң ишәнчисиниму йоқитип қойидиғанлиқини вә шундақла җуғрапийидики дөләт етибариниму йоқитип қойидиғанлиқини, бу һадисиниң уларниң тарих сәһиписигә бир қара дағ болуп йезилидиғанлиқини әслитип өтимиз.»

Баянат елан қилинип болғандин кейин, алпәрән оҗақлири тәшкилати истанбул шөбә рәиси куршат миҗан вә шәрқий түркистан маарип вә һәмкарлиқ җәмийитиниң рәиси һидайәтуллаһ оғузхан қатарлиқ 3 киши, тайландтики уйғур мусапирларни қутулдуруш үчүн түркийә баш министириға йезилған бир мәктупни истанбулдики баш министирлиқ хизмәт ишханидики мәсулларға тапшурди. Хитайға қарши шоар товлиған намайишчилар хитай байриқини көйдүрди.

Биз бу намайиш тоғрисида пикир-қарашлири елиш үчүн, намайишқа қатнашқан шәрқий түркистан маарип вә һәмкарлиқ җәмийитиниң рәиси һидайәтуллаһ оғузхан вә уйғур зиялий мәмәттурсун уйғур әпәндиләр билән сөһбәт елип бардуқ.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт