Heptilik xewerler (14-dékabirdin 20-dékabirghiche)

Muxbirimiz eziz
2019-12-20
Élxet
Pikir
Share
Print
Heptilik xewerler (14-dékabirdin 20-dékabirghiche)
Heptilik xewerler (14-dékabirdin 20-dékabirghiche)
Photo: RFA

Ilham toxtigha "Saxarof mukapati" ni tarqitish murasimi yawropa parlaméntida ötküzüldi

18-Dékabir küni yawropa parlaméntining strasburgdiki bash shtabida xitay türmisidiki Uyghur ziyaliysi ilham toxtigha bérilgen "Saxarof mukapati" ni tarqitish murasimi daghdughiliq ötküzüldi.

Ilham toxtining qizi jewher ilham dadisigha wakaliten mukapatni tapshuruwaldi hemde söz qilip dunya jama'itini Uyghurlar duch kéliwatqan éghir paji'elerge süküt qilmasliqqa chaqirdi.

Melum bolushiche, ilham toxti türlük xelq'araliq mukapatlargha, jümlidin nobél tinchliq mukapatigha namzat qilip körsitiliwatqan bolup, "Saxarof mukapati" ning bérilishi bu jehetlerdiki ümidlerni téximu zoraytmaqta iken.

Mesut özilning Uyghurlar heqqidiki bayanati zor ghulghula qozghidi

Gérmaniyelik türk putbol cholpini mes'ut özil xitay hökümitining Uyghur diyaridiki siyasiy basturush herikitini eyiblep, ashkara bayanat élan qilghandin kéyin xelq'arada zor ghulghula peyda qildi.

Mes'ut özilning ashkara halda Uyghurlar duch kéliwatqan ijtima'iy paji'elerge hésdashliq qilishi we xitay hökümitini eyiblishi heqqaniyetni söygüchi köpligen kishilerning alqishigha sazawer boldi.

Xitay hökümiti derhal buninggha naraziliq bildürüp, mes'ut özilni xitaygha düshmenlik qilip "Jihadi guruppilargha yardem bérishni we musulman dunyasida shinjang mesilisi tüpeyli xitaygha qarshi nepret shekillendürüshni meqset qilghan," dep eyiblidi.

Muz arisidin jesiti tépilghan besh yashliq balining ehwali éniqlandi

Ötken hepte bir sebiy balining muz arisida qalghan jesiti qézip chiqirilghanliqi heqqidiki qisqa sin körünüshi ijtima'iy taratqularda keng tarqalghan hemde köpligen bes-munazirige seweb bolghan idi.

Muxbirimizning ehwal éniqlishi jeryanida bu balining besh yashliq Uyghur gödek nesrulla ikenliki, uning bu yil 27 yashqa kirgen apisining on yilliq qamaqqa höküm qilin'ghanliqi, 28 yashliq dadisining loptiki lagérda ikenliki aydinglashti.

Uyghur diyaridiki zor tutqun bashlan'ghandin buyan qaranchuqsiz qalghan gödeklerning mushundaq ölüm paji'elirige uchrishi köp qétimlap yüz bergen bolup, nöwettiki ijtima'iy paji'elerning biri bolup qalmaqta.

Xoten pédagogika aliy téxnikomining 50 ke yéqin oqutquchisining tutulghanliqi ashkarilandi

Uyghur diyarida izchil dawam qiliwatqan zor tutqunda xoten pédagogika aliy téxnikomining 50 ke yéqin oqutquchi we memuriy xadimining tutqun qilin'ghanliqi melum boldi.

Melum bolushiche, bu qétim tutqun qilin'ghanlar arisida pénsiyege chiqqan oqutquchilardin beshi bolup, ular birdek kériye türmisige qamalghan iken. Yene kélip bezilirining salametlik ehwali tolimu nachar ehwalda iken.

Yéqinda ashkara bolghan lagérlar heqqidiki mexpiy höjjette lagérgha adem tutushta yash cheklimisi yoqluqi eskertilgen bolup, bu qétim qolgha élin'ghan bu oqutquchilarni ürümchidiki Uyghur aptonom rayonluq dölet amanliq saqchilirining biwasite tutqun qilishi alahide diqqet qozghidi.

Uyghur weziyiti xelq'ara musulman xelqliri qurultiyining asasiy témisigha aylandi

Ötken hepte enqerede ötküzülgen 28-nöwetlik musulman xelqler qurultiyida Uyghurlar hemde ular uchrawatqan türlük zulumlar asasiy témilardin biri boldi.

63 Döletning wekili qatnashqan bu qurultayda herqaysi wekiller birdek Uyghurlar uchrawatqan basturushqa süküt qilmasliq, shuningdek awazini chiqirish imkani bolmighan Uyghurlar üchün emeliy ish qilish chaqiriqini otturigha qoydi.

Xitay hökümitining iqtisadiy amilgha baghlap turup herqaysi islam memliketlirini öz tizginige éliwélishi yuqiri pellige chiqiwatqanda mezkur qurultayning Uyghurlar heqqide bundaq meydanni ipadilishi zor alqishqa érishti.

Yawropa parlaménti qarar maqullap Uyghur rayonidiki emeldarlargha qarita émbargo qoyushni telep qildi

Yawropa parlaménti 19-dékabir küni Uyghurlar diyaridiki kishilik hoquq krizisi heqqide qarar layihesi maqullap, yawropa ittipaqining ijra'iye organlirini xitayning Uyghur rayonida sadir qiliwatqan kishilik hoquq depsendichilikige qarita küchlük heriket qollinishqa chaqirdi.

Mutleq köp awazning qollishida maqullan'ghan qarar layiheside xitay hökümitining Uyghurlar diyaridiki tutqun herikitini tézdin toxtitishi, lagérlarni taqishi, shundaqla kishilik hoquqni depsende qiliwatqan xitay emeldarlirigha qarita émbargo qoyush telep qilindi.

Mezkur qarar layihesi yawropa parlaméntining yéqinqi bir yil ichide maqullighan Uyghurlargha alaqidar 3‏-qétimliq qarar layihesi bolup, Uyghurlar duch kéliwatqan basturushlargha qarita xelq'araning qollishini qolgha keltürüshte zor ehmiyetke ige, dep qaralmaqta.

Toluq bet