Һәптилик хәвәрләр (14-декабирдин 20-декабирғичә)

Мухбиримиз әзиз
2019-12-20
Елхәт
Пикир
Share
Принт
Һәптилик хәвәрләр (14-декабирдин 20-декабирғичә)
Һәптилик хәвәрләр (14-декабирдин 20-декабирғичә)
Photo: RFA

Илһам тохтиға «сахароф мукапати» ни тарқитиш мурасими явропа парламентида өткүзүлди

18-Декабир күни явропа парламентиниң страсбургдики баш штабида хитай түрмисидики уйғур зиялийси илһам тохтиға берилгән «сахароф мукапати» ни тарқитиш мурасими дағдуғилиқ өткүзүлди.

Илһам тохтиниң қизи җәвһәр илһам дадисиға вакалитән мукапатни тапшурувалди һәмдә сөз қилип дуня җамаитини уйғурлар дуч келиватқан еғир паҗиәләргә сүкүт қилмаслиққа чақирди.

Мәлум болушичә, илһам тохти түрлүк хәлқаралиқ мукапатларға, җүмлидин нобел тинчлиқ мукапатиға намзат қилип көрситиливатқан болуп, «сахароф мукапати» ниң берилиши бу җәһәтләрдики үмидләрни техиму зорайтмақта икән.

Мәсут өзилниң уйғурлар һәққидики баянати зор ғулғула қозғиди

Германийәлик түрк путбол чолпини мәсут өзил хитай һөкүмитиниң уйғур дияридики сиясий бастуруш һәрикитини әйибләп, ашкара баянат елан қилғандин кейин хәлқарада зор ғулғула пәйда қилди.

Мәсут өзилниң ашкара һалда уйғурлар дуч келиватқан иҗтимаий паҗиәләргә һесдашлиқ қилиши вә хитай һөкүмитини әйиблиши һәққанийәтни сөйгүчи көплигән кишиләрниң алқишиға сазавәр болди.

Хитай һөкүмити дәрһал буниңға наразилиқ билдүрүп, мәсут өзилни хитайға дүшмәнлик қилип «җиһади гуруппиларға ярдәм беришни вә мусулман дунясида шинҗаң мәсилиси түпәйли хитайға қарши нәпрәт шәкилләндүрүшни мәқсәт қилған,» дәп әйиблиди.

Муз арисидин җәсити тепилған бәш яшлиқ балиниң әһвали ениқланди

Өткән һәптә бир сәбий балиниң муз арисида қалған җәсити қезип чиқирилғанлиқи һәққидики қисқа син көрүнүши иҗтимаий таратқуларда кәң тарқалған һәмдә көплигән бәс-муназиригә сәвәб болған иди.

Мухбиримизниң әһвал ениқлиши җәрянида бу балиниң бәш яшлиқ уйғур гөдәк нәсрулла икәнлики, униң бу йил 27 яшқа киргән аписиниң он йиллиқ қамаққа һөкүм қилинғанлиқи, 28 яшлиқ дадисиниң лоптики лагерда икәнлики айдиңлашти.

Уйғур дияридики зор тутқун башланғандин буян қаранчуқсиз қалған гөдәкләрниң мушундақ өлүм паҗиәлиригә учриши көп қетимлап йүз бәргән болуп, нөвәттики иҗтимаий паҗиәләрниң бири болуп қалмақта.

Хотән педагогика алий техникоминиң 50 кә йеқин оқутқучисиниң тутулғанлиқи ашкариланди

Уйғур диярида изчил давам қиливатқан зор тутқунда хотән педагогика алий техникоминиң 50 кә йеқин оқутқучи вә мәмурий хадиминиң тутқун қилинғанлиқи мәлум болди.

Мәлум болушичә, бу қетим тутқун қилинғанлар арисида пенсийәгә чиққан оқутқучилардин бәши болуп, улар бирдәк керийә түрмисигә қамалған икән. Йәнә келип бәзилириниң саламәтлик әһвали толиму начар әһвалда икән.

Йеқинда ашкара болған лагерлар һәққидики мәхпий һөҗҗәттә лагерға адәм тутушта яш чәклимиси йоқлуқи әскәртилгән болуп, бу қетим қолға елинған бу оқутқучиларни үрүмчидики уйғур аптоном районлуқ дөләт аманлиқ сақчилириниң биваситә тутқун қилиши алаһидә диққәт қозғиди.

Уйғур вәзийити хәлқара мусулман хәлқлири қурултийиниң асасий темисиға айланди

Өткән һәптә әнқәрәдә өткүзүлгән 28-нөвәтлик мусулман хәлқләр қурултийида уйғурлар һәмдә улар учраватқан түрлүк зулумлар асасий темилардин бири болди.

63 Дөләтниң вәкили қатнашқан бу қурултайда һәрқайси вәкилләр бирдәк уйғурлар учраватқан бастурушқа сүкүт қилмаслиқ, шуниңдәк авазини чиқириш имкани болмиған уйғурлар үчүн әмәлий иш қилиш чақириқини оттуриға қойди.

Хитай һөкүмитиниң иқтисадий амилға бағлап туруп һәрқайси ислам мәмликәтлирини өз тизгинигә еливелиши юқири пәллигә чиқиватқанда мәзкур қурултайниң уйғурлар һәққидә бундақ мәйданни ипадилиши зор алқишқа еришти.

Явропа парламенти қарар мақуллап уйғур районидики әмәлдарларға қарита ембарго қоюшни тәләп қилди

Явропа парламенти 19-декабир күни уйғурлар дияридики кишилик һоқуқ кризиси һәққидә қарар лайиһәси мақуллап, явропа иттипақиниң иҗраийә органлирини хитайниң уйғур районида садир қиливатқан кишилик һоқуқ дәпсәндичиликигә қарита күчлүк һәрикәт қоллинишқа чақирди.

Мутләқ көп авазниң қоллишида мақулланған қарар лайиһәсидә хитай һөкүмитиниң уйғурлар дияридики тутқун һәрикитини тездин тохтитиши, лагерларни тақиши, шундақла кишилик һоқуқни дәпсәндә қиливатқан хитай әмәлдарлириға қарита ембарго қоюш тәләп қилинди.

Мәзкур қарар лайиһәси явропа парламентиниң йеқинқи бир йил ичидә мақуллиған уйғурларға алақидар 3‏-қетимлиқ қарар лайиһәси болуп, уйғурлар дуч келиватқан бастурушларға қарита хәлқараниң қоллишини қолға кәлтүрүштә зор әһмийәткә игә, дәп қаралмақта.

Толуқ бәт