Һәптилик хәвәрләр (10-авғусттин 16-авғустқичә)

Мухбиримиз әзиз
2019-08-16
Елхәт
Пикир
Share
Принт
Әлнигар илтәбир ханим «ахбаратниң инсан һәқлири вә демократийини илгири сүрүштики күчи» мавзулуқ доклат бәрмәктә. 2011-Йили 26-сентәбир, естонийә.
Әлнигар илтәбир ханим «ахбаратниң инсан һәқлири вә демократийини илгири сүрүштики күчи» мавзулуқ доклат бәрмәктә. 2011-Йили 26-сентәбир, естонийә.
Social Media

Дуняниң һәрқайси җайлиридики уйғурлар қурбан һейтни тәбриклиди

Муһаҗирәттики уйғурлар 2019-йиллиқ қурбан һейт байримини охшимиған шәкилләрдә күтүвалди. Америка, түркийә, австралийә, қазақистан қатарлиқ җайлардики уйғур җамаити һейт намизида бир йәргә җәм болуп, вәтәндики езиливатқан хәлқ үчүн бирликтә дуаға қол көтүрди. 

Уйғур дияриниң көп қисим җайлирида болса бу йиллиқ һейт намизи оқулмиған. Буниңда кишиләрниң мәсчиткә бериштин қорқуши һәмдә имамлиқ қилғудәк диний затларниң қалмиғанлиқи асасий сәвәб болған. 

Хитай һөкүмитиниң бир қисим чоң шәһәрләрдә уйғурларни нағра-сунай челиш вә самаға тәшкилләш қилмишини д у қ қатарлиқ бир қисим тәшкилатлар «дуняниң көзини бояш урунуши» дәп қаттиқ әйиблиди. 

Уйғур дияридики миллий бинакарлиқ услублири йоқитилмақта

Йеқинда қәшқәр, хотән, ақсу қатарлиқ бир қисим җайларда «сотсиялистик йеңи йеза қуруш» шоари астида миллий пасондики бәзи өйләрниң чеқип ташланғанлиқи, өйләрдики гиләм қатарлиқ миллий буюмларниң өй безәклири қатаридин сиқип чиқирилғанлиқи мәлум болди. 

Вәзийәттин хәвәрдар кишиләр бу һәқтә пикир қилип «бу һал хитай һөкүмитиниң мәһәлливи мәдәнийәт амиллирини йоқитиш, шу арқилиқ миллий иптихарлиқ туйғусини қурутуп ташлаш урунушиниң ипадиси» дәп көрсәтти.

Хитай һөкүмити техи йеқинда мәсчитләрниң мунарлирини бузуп ташлаш вә өйләрдики меһраб, оюқларни қомуруп ташлаш һәққидә буйруқ чүшүргән иди.

Мәшһур лагер сүритидики йәнә бир мәһбусниң кимлики ашкариланди

Лоп наһийилик «тәрбийиләш мәркизи» гә аит мәшһур лагер сүритидики йәнә бир кишиниң лоп наһийилик семонт завутиниң шопури мәттурсун езиз икәнликини мәлум болди.

Әһвалдин хәвәрдар кишиләр бу һәқтә учур берип, мәттурсун езизниң 2017-йилиниң бешида «15 күнлүк өгинишкә бериш» намида лагерға елип кетилгәнчә һазирғичә қоюп берилмигәнликини билдүрди. 

Йәрликтики кадирлардин бири мәттурсун езизниң икки йилдин буян лагерда икәнликини ейтқан болсиму, әмма униң немә сәвәбтин тутқун қилинғанлиқини дәп берәлмиди.

Абдурахман мәмәт бир парчә салам хәт үчүн тутқун қилинған

Йеқинда турпандики «алтун көврүк саяһәт ширкити» ниң хадими абдурахман мәмәтниң лагердики уруқ-туғқанлири язған салам хәтни чәтәлдики җийәнигә йәткүзгәнлики үчүн буниңдин икки айчә илгири тутқун қилинғанлиқи мәлум болди.

Униң японийәдики җийәни муһәррәм бу һәқтә мәлумат берип, тағисидин алған бу хәт лагерлар һәққидики реаллиқни әкс әттүридиғанлиқи үчүн уни торда елан қилғанлиқини ейтти. 

Мәлум болушичә, абдурахман мәмәтниң аилисидинла он нәччә киши лагерға елип кетилгән болуп, уларниң көпинчиси деһқан кишиләр икән.

Тунҗи уйғур ақсарайда ишқа чүшти

Америкадики иккинчи әвлад уйғур муһаҗирлиридин әлнигар илтәбир йеқинда америка дөләт хәвпсизлики кеңишиниң хитай ишлири бөлүмигә директорлуққа тәйинләнди. Бу һәқтики хәвәрләр тездин дуняниң һәрқайси җайлиридики гезитләрдә бәс-бәстә хәвәр қилинди. 

Бу һәқтики ахбарат хәвәрлиридә ейтилишичә, америка-хитай мунасивитидә сода вә лагерлар мәсилисини чөридигән һалда җиддий өзгиришләр көрүлүватқанда бир уйғурниң ақсарайдики бу хил муһим вәзипигә тәйинлиниши көп қирлиқ әһмийәткә игә икән. 

Мәлум болушичә, әлнигарниң әмдики вәзиписи ақ сарайниң хитай ишлириға мунасивәтлик қарарлириға мәслиһәт бериш һәмдә бу қарарларниң һәрқайси министирлиқлар арисида иҗра болушини маслаштуруш болидикән.

Зиннәтгүл турсунниң хитайға қайтурулғанлиқи дәлилләнди

Түркийә көчмәнләр идариси буниңдин бирнәччә ай илгири измир шәһиридики мусапирлар мәркизидә тутуп турулуватқан зиннәтгүл турсун вә униң икки балисини башқа бәш уйғур билән биллә таҗикистанға өткүзүп бәргән иди.

Мухбиримизниң әһвал игилиши җәрянида уларниң таҗикистандин хитайға қайтуруп берилгәнлики ашкариланди. Зиннәтгүлниң ғулҗа шәһиридики аниси икки нәврисигә өзиниң қараватқанлиқини ейтти. 

Мәлум болушичә, бу қетим қайтурулған башқа бәш уйғурниң бири әр, қалғини аяллар болуп, уларниңму хитайға қайтуруп берилгәнлики алға сүрүлмәктә икән.

Толуқ бәт