Heptilik xewerler (27-dékabirdin 3-yanwarghiche)

Muxbirimiz eziz
2020-01-03
Élxet
Pikir
Share
Print
Xénimxan turdining xitayning chet'ellerge qaratqan teshwiqat wasitisi bolghan CGTN qanilining ziyaritini qobul qiliwatqan körünüshi.
Xénimxan turdining xitayning chet'ellerge qaratqan teshwiqat wasitisi bolghan CGTN qanilining ziyaritini qobul qiliwatqan körünüshi.
Social Media

Xitay hökümitining "Yoqap ketmigenler" heqqidiki aldamchiliqi ashkara boldi

Xelq'ara jama'etning Uyghur diyari heqqidiki chuqanliri hemde muhajirettiki Uyghurlarning guwahliq pa'aliyetliri küchiyiwatqanda xitay hökümiti bir qatar ziyaret filimlirini ishlep tarqatti. Bu filimlerde chet'ellerdiki Uyghurlar "Ghayip boldi" dep guwahliq bergen bir qisim kishiler körsitilip, "Düshmen küchlerning yalghanchiliq" qiliwatqanliqi algha sürüldi.

Halbuki, bu filimler tarqitilghandin kéyin muhajirettiki Uyghurlar xitay hökümitining yene bir qétim aldamchiliq qiliwatqanliqini, minglighan ghayiplarning hazirghiche iz-dériki bolmaywatqanliqini algha sürdi. 

Buningdin ilgiri xitay hökümiti bir qisim chet'el muxbirliri we diplomatlirini aldin békitilgen lagérlargha "Ékiskursiyege teshkillesh" arqiliq özlirini aqlimaqchi bolghan idi.

Chapchaldiki lagérlarning ehwali qismen aydinglashti

Chapchal nahiyisidiki lagérda ikki yilgha yéqin yétip chiqqan qazaq tijaretchi baqit'eli nur qazaqistan'gha köchüp chiqqandin kéyin, özi yatqan lagérdiki Uyghurlarning qandaq paji'elerni bashtin kechüriwatqanliqini anglatti.

Melum bolushiche, chapchal nahiyiside ötken ikki yil ichidila besh lagér qurulghan bolup, uninggha 30 mingche adem qamalghan iken. U bu lagérda dangliq Uyghur baylirining, ayallarning we yashlarning köplep qamalghanliqini, ularning qandaq xorluqlargha duch kéliwatqanliqini öz közi bilen körgen. 

Nimjan haletke kélip qalghanda lagérdin chiqiriwétilgen baqit'eli bu heqte toxtilip "Biz peqet qazaq bolup qalghinimiz üchünla xitaydin qutulup chiqaliduq. Uyghurlargha bu mumkin emes," dédi.

Ereb dunyasida Uyghurlarni qollashning tunji dolqunliri körülmekte

Uyghur diyarida "Esebiylik we térorluqning aldini élish" namida barghanséri kéngiyiwatqan siyasiy basturush mesiliside ereb dunyasi izchil sükütte turup kelgen idi. Nöwette buningda kishini xoshal qilidighan qismen menziriler körülüshke bashlidi.

Ötken hepte marakesh, pelestin, i'ordaniye qatarliq jaylardiki ereb jama'iti chong kochilarda hemde shu jaylardiki xitay elchixanisi aldida namayish qilip "Musulman musulmanning qérindishidur. Uyghurlarni yardemsiz qaldurush haram," dégendek sho'arlarni towlidi.

Yéqinda küweyt we misirdiki bir qisim hökümet xadimliri shundaqla diniy yolbashchilar oyghurlar mesilisini alahide tekitlep "Sherqiy türkistan'gha yardem bérish bizning burchimiz," dégen chaqiriqni otturigha qoydi. 

Amérika Uyghur jama'iti yéngi yilni kütüwaldi

Amérika Uyghur birleshmisining teshkillishi bilen amérikadiki Uyghur jama'iti 31-dékabir küni bir yerge jem bolup, 2020-yilni kütüwélish pa'aliyiti ötküzdi.

Kéchilik üchün teyyarlan'ghan sen'et nomurliri, yumur-chaqchaqlar shundaqla Uyghur gödeklirining shox ussulliri pa'aliyetke ishtirak qilghan Uyghur jama'itini tolimu xursen qildi. 

Bu qétimqi pa'aliyetke Uyghurlardin bashqa bir qisim chet'ellik méhmanlar shundaqla uzaq yol bésip kanada, türkiye qatarliq jaylardin kelgen Uyghur muhajirlirimu qatnashti. 

Dunyaning herqaysi jaylirida Uyghurlargha héssidashliq dawam qilmaqta

Uyghur diyaridiki zulum we basturushning xelq'aragha köplep melum bolushi bilen dunyaning herqaysi jayliridiki awam xelqning Uyghurlargha bolghan héssidashliqi we qollishi barghanséri yuquri pellige chiqishqa bashlidi. 

Ötken hepte türkiye we iranda ötküzülgen chong tiptiki putbol musabiqisida ghayet zor "Sherqiy türkistan bayriqi" jewlan qildurulghan bolsa, daghistanliq bokischi artur bétérbayéf Uyghurlar seweblik xitaydiki bokis musabiqisini bayqut qildi. 

Melum bolushiche, amérika kéngesh palatasi "Uyghur kishilik hoquq qanun layihesi" ni maqullighandin kéyin herqaysi ellerdiki Uyghurlarni qollash herkitige ghayet zor türtke bolush rolini oynimaqta iken.

Xitay hökümitining "Yighiwélip terbiyeleshni bikar qilish qarari" ghulghula qozghidi

Xitay hökümiti 28-dékabir küni xewer bérip, pütkül xitay miqyasida "Yighiwélip terbiyeleshke da'ir qanun-belgilime we tüzümlerni bikar qilish toghrisidiki qarar" ning memliketlik xelq qurultiyida maqulluqtin ötkenlikini bildürdi.

Bu xewer élan qilin'ghandin kéyin bir qisim kishiler "Bu hal lagérlarning taqilishidin dérek béremdu?" dep so'al qoyushqa bashlidi. Emma aridin uzun ötmey xitay hökümitining bu qarari pahishiwazliq qilghandin kéyin terbiyeleshke yighiwélin'ghanlargha qaritilghanliqi aydinglashti.

Uyghur diyaridiki lagér shahitliri lagér mes'ullirining bu xil terbiyelesh heqqide söz qilip, lagérdiki hemmeylen "Toluq xitayliship bolghiche uzun mezgil dawam qilidu," dégenlikini alahide eskertidu.

Toluq bet