Һәптилик хәвәрләр (16-авғусттин 22-авғустқичә)

Мухбиримиз җүмә
2014-08-22
Елхәт
Пикир
Share
Принт
Әркин асия радиоси уйғур бөлүми һәптилик хәвәрлири
Әркин асия радиоси уйғур бөлүми һәптилик хәвәрлири
Photo: RFA

1. Уйғур тәшкилати: хитайниң террорлуққа қарши сиясәтлири уйғурларға қаритилған

Америка уйғур бирләшмиси баянат елан қилип, хитай һөкүмити йолға қойған террорлуққа қарши сиясәтләрниң уйғурларни нишан қилғанлиқини билдүрди вә хитайни һәқиқәткә йүзлинишкә чақирди.

Улар баянатида, хитай һөкүмитиниң йеқинқи вәқәләрдин кейин уйғурларға бир пәрзәнтлик болушқа охшаш сиясәтләрни йолға қоймақчи болуватқанлиқини, бу хил сиясәтлириниң пүтүнләй уйғур хәлқини нишан қиливатқанлиқини билдүрди.

Америка уйғур бирләшмиси баянатида, юқиридики сиясәтләр районға тинчлиқ әкелишниң орниға, вәзийәтни техиму кәскинләштүрүветидиғанлиқини әскәртип, хитай һөкүмитини зиддийәтниң негизини тонуп, һәқиқәткә йүзлинишкә чақирди.



2. Өткән он күн җәрянида ақсу айкөлдә 3 нәпәр уйғур деһқан етиветилгән

Мәлум болушичә, өткән он күн җәрянида ақсу айкөлдә 3 нәпәр уйғур деһқан хитай әскәрлири тәрипидин етиветилгән.

Буларниң бири 16 - авғуст етизлиқта су тутуватқанда һеч соал - сорақсизла етиветилгән туняз қасим. Йәнә бири бу йил 21 - яшқа киргән такси шопури өмәр абла. У 19 - авғуст ақсу шәһиригә такси һәйдәп кирип кетиватқан йол үстидә етиветилгән.

Йәнә бир уйғур деһқан ясин авут болса өйидә тамақ йәп олтурғанда етиветилгән. Униң аялиниң йәрлик хадимларға дейишичә, ясин авут етиветилгәндә қолида һечнемә йоқ икән.

Радиомизниң игилишичә, сақчилар бу уйғурларниң «буйруққа бойсунмиған» вә яки «қаршилиқ көрситишкә урунған» лиқи үчүн етиветилгәнликини билдүрүшкән.

Һалбуки, улар юқирида етиветилгән уйғурларниң зади қандақ җинайәт садир қилғанлиқини шәрһләп бәрмигән.


3. Уйғур елида узун йоллуқ аптобус белитини кимлик билән елиш шәрт қилинидикән

Хитай ахбаратлириниң чаршәнбә күни хәвәр қилишичә, бундин кейин уйғур елидә узун йоллуқ аптобус беләтлирини кимлик билән елиш тәләп қилинидикән.

Шинхуа агентлиқиниң хәвәр қилишичә, юқиридики бәлгилимә бу йил сентәбирдин башлап йолға қоюлидикән.

Хәвәрдә көрситишичә, йолучиниң кимликтики исми узун йоллуқ аптобус белитигә бесип чиқирилғандин башқа, йолучиниң барлиқ сәпәр учурлири йәрлик сақчи органлириға йоллинилидикән.

Үрүмчи даирилири «30 - апрел үрүмчи вогзали адәм бомба һуҗуми» вә «22 - май үрүмчи әтигәнлик базар һуҗуми» дин кейин үрүмчидики қатнаш васитилиригә су қатарлиқ суюқлуқларни елип чиқишини чәклигән иди.

Уйғур елидә бундин кейин узун йоллуқ аптобус йолучилириғиму кимлик билән биләт елиш тәләп қилиниши хитайниң хәвпсизлик мәсилидә бәкму җиддийләшкәнликини көрситидикән.


4. Хитайниң йәкәндики бастурушта учқучисиз айропилан ишләткәнликини әйибләнди

Дуня уйғур қурултийи вә америка уюр бирләшмиси хитайниң йәкәндики бастурушта учқучисиз айропилан ишләткәнликини вә қолида төмүрниң сунуқиму болмиған авам хәлққә зиядә күч қолланғанлиқини қаттиқ әйиблиди.

Хитай һөкүмәт мәтбуатлири, 28 - июл йәкән вәқәсидә учқучисиз айропилан ишлитилгәнликини хәвәр қилған иди.

Америка уйғур бирләшмиси бу һәқтә елан қилған баянатида хитайни әйибләш билән биргә, хәлқарани хитайни вәқәниң һәқиқий тәпсилатини ашкарилашқа мәҗбурлашқа чақирған.

«28 - Июл елишқу вәқәси» дә хитай қораллиқ күчлириниң намайишни аммини қара - қоюқ оққа тутқанлиқи илгири сүрүлгән. Бәзи учурларда вәқәдә 120 адәм өлгәнлики, бәзи учурларда өлгәнләр саниниң 2 миңдин ашидиғанлиқи билдүрүлгән. Әмма радиомиз бу санларни өз алдиға дәлилләшкә амалсиз қалған.


5. Вакаләтсиз милләтләр тәшкилати вә д у қ абабәкри рәһимниң тәқдиридин әндишә қиливатқанлиқини билдүрди

Вакаләтсиз милләтләр вә хәлқләр тәшкилати билән д у қ дүшәнбә күни бирләшмә баянат елан қилип, йәкән «елишқу вәқәси» тоғрилиқ чәтәл ториға учур йоллиғанлиқи илгири сүрүлүп қолға елинған абабәкри рәһимниң тәқдиридин әндишә қиливатқанлиқини билдүрди.

Баянатта, абабәкри рәһимниң д у қ ни учур билән тәминлигәнлики рәт қилинип, вәқәгә алақидар учурни бу органға башқа нурғун мәнбәләрниң йәткүзгәнлики билдүрүлди.

Баянатта йәнә, бу учурни абабәкри тәминлигән болсун яки болмисун, учур алмаштурушниң өзи җинайәт дәп қаралмаслиқи керәклики көрситилди.

Толуқ бәт