Ашханидики уйғур қизи: «уйғур тамиқини йегәч уйғурниң дәрдини билип қалсун

Мухбиримиз нуриман
2020-04-10
Елхәт
Пикир
Share
Принт
Уйғур таамлиридин полу билән кавап.
Уйғур таамлиридин полу билән кавап.
Pulic domain

Истанбулда турушлуқ гүлмирә «ашханидики уйғур қизи» намидики йотуб қанилида уйғур тамақлирини түрк тилда тонуштуруш билән бир вақитта уйғур мәдәнийити, тарихи вә уйғурларниң һазирқи әһвалини көрүрмәнлиригә аңлитип кәлмәктә.

Гүлмирә 2012-йили түркийәдики истанбул тиҗарәт университетиниң иҗтимаий мунасивәтләр бөлүмигә аспирантлиқ оқушиға кәлгән. Өзиниң оқушини яхши оқуш билән бир вақитта түркийәгә оқушқа кәлгән башқа уйғур оқуғучиларниң оқуш, турмуш ишлириға ярдәм қилған. Йеқиндин буян уйғур миллитиниң бешиға келиватқан зулумни түрк хәлқигә аңлитиш үчүн һәр хил усулларни ойлап, ахири өзгичә бир усулни тепип чиққан. У болсиму ләңмән, полу қатарлиқ уйғурларниң әң тонулған тамақлирини етишни өгитиш арқилиқ, ашу хил мәззилик тамақларни иҗад қилған хәлқниң һазирқи күндә көрүватқан зулумини көрүрмәнлиригә аңлитиш.

Гүлмирә мушу хилдики усул арқилиқ дәрдини аңлитишни таллиғанлиқиниң сәвәби һәққидә мундақ деди: «биринчидин өзүм тамақ етишни яхши көримән, иккинчидин, иҗтимаий таратқуларниң тәсиригә сәл қарашқа болмайду. Кишиләргә дәрдимизни аңлатқанда һәм уларниң диққитини тарталайдиған вә улар пайдилиналайдиған бир усулни таллишимиз керәк».

«Ашханидики уйғур қизи» намлиқ йотуб қанилиниң 300 дин артуқ тизимлитип киргән әзаси бар болуп, һәр бир видийониң көрүлүш қетим сани миңдин ашқан. Һазирғичә ләңмән, полу, манта қатарлиқ 8 хил тамақниң етилиш усули тонуштурулған. Һәр бир хил тамақни етиш җәрянида наһайити устилиқ билән, у тамақларниң уйғурларниң қайси шәһәрлиридә бәкрәк мәшһур икәнликини, у шәһәрдә яшаватқан кишиләрниң һазир лагерда, түрмиләрдә икәнликини көрүрмәнлиригә аңлатқан. Видийониң астиға көрүрмәнләрдин: «гүлмирә ханим, тамақлириңизни бәк яхши көрдуқ, уйғурларниң әһвалидинму хәвәр таптуқ. Давамлиқ уйғурларниң әһвалидин бизни хәвәрдар қилип туруң. Сизгә рәһмәт!» дегәндәк вә башқа мәзмунда нурғун инкаслар чүшкән.

Гүлмирәниң йотуб қанилидики видийолиридин пайдилинип манта әткән әлиф ханим мундақ деди: «мән әслидә уйғур тамақлириға қизиқип бу қаналға кирдим. Гүлмирә мантиниң етиш усуллирини сөзләветип уйғурларниң әһвалини чүшәндүрди. Мән уйғурларни азрақ биләттим, лекин бу видийони көрүп техиму җиқ учурға игә болдум. Уйғурларни билмәйдиған нурғун кишиләр бар. Гүлмирә һәм кишиләрни даим аңлаватқан хәвәрнила сөзләп зериктүрүп қоймастин һәм йемәкликләрни тәйярлаш җәрянида көрүрмәнләрни бош сақлитип қоймастин бәк яхши бир ишни вуҗудқа чиқирипту».

Гүлмирәниң қанилиниң йәнә бир әзаси башак ханим мушу видийо арқилиқ уйғурларни тонуғанлиқини ейтип мундақ деди: «гүлмирә ханим тамақ етишни шундақ әстайидил чүшәндүрүпту. Бу уйғур мәдәнийитигә қизиқидиған кишиләрни җәлп қилиду. Тамақ етиш җәрянида нурғун кишиләрниң ата-ана, уруқ-туғқанлириниң лагерларда икәнликини чүшәндүрди. Манта қилиш җәрянида ‹биз бу тамақни пүтүн аилә биллә олтуруп йәйттуқ'деди. Бу арқилиқ уйғурларниң бешиға кәлгән зулумниң һәқиқәтән еғирлиқини һес әттим».

Гүлмирә буниңдин кейинки видийолирида уйғурларниң дәрдини аңлитиш биләнла қалмастин бәлки, уйғурларниң мәдәнийәт-сәнәт вә өрп-адәтлриниму аңлитишни ойлишиватқанлиқини ейтти.

Ахирида гүлмирә уйғурлар үчүн бир иш қилишни ойлишиватқан әмма, техичә бир иш қилалмайватқан яшларға мундақ деди: «бизниң бешимизға келиватқан зулум бәк еғир, лекин бизниң буниңға қайтуруватқан инкасимиз йетәрлик әмәс, дәп қараймән. Бир кесәк, бир кесәктин қоюп күчлүк бир там қопурғили болиду. Һәммимиз ашу бир кесәкниң ролини ойнисақ».

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт