Enqerede tunji qétimliq Uyghur ana til kursini püttürüsh murasimi ötküzüldi

Ixtiyariy muxbirimiz erkin tarim
2019-09-03
Élxet
Pikir
Share
Print

Uyghurlarning tili, dini we medeniyet mirasliri éghir xirisqa duch kéliwatqan bügünki künde dunyaning her qaysi jayliridiki Uyghurlar perzentlirige ana tilini ögitishke alahide ehmiyet bermekte.

31-Awghust küni enqerediki "Uyghur tetqiqat instituti" ning uyushturushi bilen Uyghur ana til kursining 1-yilini püttürgen oqughuchilarning oqush püttürüsh murasimi ötküzüldi. "Türkiye démokratiyede birlik" weqpining zalida ötküzülgen murasimgha mezkur institutning rehberliri, enqerediki Uyghurlar we bashqilar bolup köp sanda kishi ishtirak qildi.

Enqerediki Uyghur tetqiqat instituti 2018-yili 7-ayda ana tili kursi achqan bolup, 35 etrapida 5 yashtin 14 yashqiche bolghan Uyghur balilar her shenbe we yekshenbe künliri bu kursta Uyghur tili we medeniyitige a'it bilimlerni öginip kelmekte idi.

Bügünki ana til kursini püttürüsh murasimi sherqiy türkistan "Istiqlal marshi" ni orunlash bilen bashlandi.

Andin enqerediki Uyghur tetqiqat institutining mudiri doktor erkin ekrem ependi échilish nutqi sözlidi. U nutqida enqerege yéngi kelgen waqtida enqerede 4-5 a'ile Uyghur barliqini, hazir enqerediki Uyghurlarning sanining köpiyip bir zalgha patmaydighan halgha kelgenlikini, bu yerdiki Uyghurlarning eng muhim wezipiliridin birining ana tilini qoghdap qélish ikenlikini tekitlidi.

Kéyin Uyghur tetqiqat instituti teripidin teyyarlan'ghan ana til kursining oqu-oqutush ishliri tonushturulghan höjjetlik filim körsitildi.

Oqush püttürüsh murasimining kün tertipige bina'en Uyghur balilar "Ana tilim" namliq naxshini omumiyxor sheklide orunlidi.

Arqidin 8 yashliq satuq bughra qaraxan "Ana tilim" dégen shé'irni déklamatsiye qilip berdi.

Ana til bilgen kishining izzitin qilghum kélur,

Ana tilni aghzidin altun bérip alghum kélur.

Bu ana til bolsa ger amérika-yu afriqada,

Serp étip minglarche tilla barghum kélur.

Ey ana til, bizge sen qalghan ulughlardin nishan,

Sen bilen rohi zéminda iptixarlan'ghum kélur.

Murasimning qalghan qismimu oqughuchilarning nomur körsitishi bilen dawamlashti. Oqughuchilar shé'ir déklamatsiye qilish, sama sélish, itot-tiyatir oynash, "Qutadqu bilig" ning aptori yüsüf xas hajipning hayatini anglitish qatarliq nomurlarni körsetti. Ösmürlerning nomurlirida ana til söygüsi, weten'ge bolghan sadaqet, zulum we tengsizlikke qarshi qet'iy roh, ata-ana we oqutquchi-ustazlirigha bolghan minnetdarliq tuyghusi namayan boldi. Pa'aliyet meydani bashtin-axir janliq keypiyatqa toldi.

Murasimgha teklip boyiche qatnashqan balilar doxturi arzu yilmaz xanim söz qilip mundaq dédi: "Men bu yerde chong bolghanda doxtur bolidighan, inzhénér bolidighan we mu'ellim bolidighan balilarni körüp olturuptimen. Men bu yerde perzentlirini yaramliq qilip terbiyelewatqan Uyghur anilarni körüp olturuptimen. Siler mushundaq ana tilinglargha, örp-adetliringlargha we milliy mirasliringlargha ige chiqsanglar, choqum ghelibe qilisiler."

Murasimning axirida erkin ekrem bashchiliqidiki Uyghur tetqiqat institutining mes'ulliri oqush püttürgen oqughuchilarni mubareklep, her birige ayrim-ayrim mukapat tarqatti.

Uyghur balilargha bir yildin buyan ders bergen bu'ayshe xanim bilen mehbube xanimghimu mukapat bérildi.

Mukapatni alghan bu'ayshe xanim söz qildi. U sözide bir yil burun bir qanche oqughuchi bilen bashlan'ghan bu ana til kursidiki oqughuchilar sanining hazir 35 ke yetkenlikini, özining ana til kursini qollap quwwetligen ata-anilargha rehmet éytidighanliqini bildürdi.

U sözining axirida ana til kursigha maddiy we meniwi jehettin izchil halda yardem qilghan Uyghur tetqiqat institutigha rehmet éytidighanliqini bayan qildi.

31-Awghust enqerede ötküzülgen birinchi qétimliq ana til kursi murasimi axirlashqandin kéyin mikrofonimizni Uyghur ziyaliysi rena qaraxan xanimgha uzattuq. U Uyghur ana tili zor xirisqa uchrawatqan bügünki künde bu pa'aliyetning zor ehmiyetke ige ikenlikini bayan qildi.

Enqerediki Uyghur tetqiqat instituti 2018-yili 4-ayda resmiy qurulghan bolup, hazirghiche 2 qétim "Istratégiye we siyaset" kursi, bir qétim muhakime yighini, bir qétim xatirilesh yighini ötküzdi. Uyghur ana til kursi buningdin kéyin yene dawamlishidiken.

Toluq bet