Gérmaniyede Uyghur ana til pa'aliyiti ötküzüldi

Ixtiyariy muxbirimiz ekrem
2020-03-02
Élxet
Pikir
Share
Print

Gérmaniyede ötküzülgen ana til pa'aliyiti her qaysi ellerdin kelgen Uyghur jama'itining qizghin alqishigha érishti.

1-Mart küni "Gérmaniye Uyghur anilar birliki" ning uyushturushi, "Boghda ana til mektipi" oqughuchilirining rol élishi bilen myunxén shehiride renggareng mezmunlargha tolghan ana til pa'aliyiti ötküzüldi. Pa'aliyet sherqiy türkistanning istiqlal marshi bilen bashlandi.

Pa'aliyetke gérmaniyening herqaysi sheherliridin kelgen köpligen Uyghurlar ishtirak qilish bilen birge qoshna döletlerdinmu bir bölek Uyghurlar kélip qatnashti. Yerlik gérman ahaliliridinmu bezi kishiler bu sorun'gha daxil boldi.

Xitay hakimiyiti Uyghur diyarida jiddiy rewishte til, medeniyet, sen´et we örp-adet qirghinchiliqi yürgüzüwatqan mushundaq bir zamanda "Gérmaniye Uyghur anilar birliki" ning bir qanche aylar teyyarliq qilip, zor bedeller hésabigha Uyghur milliy kimlikini qoghdash hem teshebbus qilish meqsitide uyushturghan bu pa'aliyiti Uyghur jama'itining qizghin alqishigha, qayilliqigha sazawer boldi.

Zal ichi Uyghurche kiyin'gen ata-anilar, sebiy omaq balilar bilen liq tolghan idi. Sehnide orunliniwatqan her bir perde oyun tamashabilarning qelbini lerzige salatti. Yalghuz kishilik naxsha, opche naxsha, itot, bir perdilik drama, tépishmaq, shé'ir, qoshaq, muzika hemde lerzan Uyghurche ussullar kishilerni réyal muhittin ayrip, qoyuq milliy tüs alghan ghayiwi Uyghur dunyasigha bashlap kiretti. Ana tilni qedirlesh, Uyghur medeniyitini qoghdash, Uyghur örp-adetlirige sadiq bolush, jaza lagérlirigha qarshi küresh qilish, "Sherqiy türkistanning azadliqi üchün bedel tölesh" mezmun qilin'ghan her türlük nomurlar birining arqidin yene biri orundinip, zal ichini alqish sadalirigha toldurup turatti. Bularning hemmisi Uyghur diyarida cheklen'gen idi.

"Gérmaniye Uyghur anilar birliki" ning ezaliridin helime xanim bu heqte toxtalghanda bügünki bu pa'aliyetning her jaydin kelgen Uyghur jama'itining yuqiri bahalirigha érishkenlikini eskertip ötti. Gérmaniyening karlsruhé shehiridin kélip Uyghur ana til pa'aliyitige qatnashqan Uyghur ziyaliysi enwer ependimu neq meydandin ziyaritimizni qobul qilghanda köpligen ata-anilarning hayajandin köz yashlirini tökkenlikini tilgha aldi.

Sehnide nomur körsitiwatqan omaq Uyghur perzentlirining kichikliri emdila 5 yashqa kirgen idi. Ularning üsti-béshidiki kanway köynek, badam doppilar, ay-yultuz süriti chüshürülgen galastuklar, ularning chüchük tillarda éytiwatqan déklamatsiyesi, qoshaqliri yaki sebiylerche ussulliri kishilerning hewisini keltüretti. Bularning xitayning medeniyet qirghinchiliqigha qarshi tirkishish hésablinidighanliqini ilgiri sürgen Uyghur ziyaliysi ablimit tursun ependi pa'aliyet xatimiside qilghan sözide "Biz Uyghurning yoqalmaydighanliqini we xitayning bu milletni hernéme qilipmu yoqitalmaydighanliqining janliq ispatini yene bir qétim körduq," dégenlerni tilgha aldi.

Qoyuq milliy bayram keypiyati hasil qilghan bu pa'aliyet chüshtin kéyin sa'et 13:00 da bashlinip 16:00 din ashqanda axirlashti. Köngülliri yayrighan ata-anilar oyun axirida bu waqitning qandaq ötüp ketkenlikini tuymay qalghanliqini bildürüshti.

Toluq bet