Алмутада «5-июл үрүмчи қирғинчилиқи» ниң 10 йиллиқи хатириләнди

Ихтиярий мухбиримиз ойған
2019-07-04
Елхәт
Пикир
Share
Принт

Бу йил пүткүл дуня уйғурлири 2009-йили 5-июлда уйғур елиниң үрүмчи шәһиридә йүз бәргән «5-июл қирғинчилиқи» ниң 10 йиллиқи мунасивити билән һәр хил паалийәтләрни өткүзмәктә. Шу җүмлидин қазақистан уйғурлириму 3-июл күни алмута шәһириниң султанқорған мәһәллисидики «қорған» рестораниға җәм болуп, хитай даирилириниң қирғинчилиқ сияситидин қурбан болғанларни хатирилиди.

Бу күни уйғурлар зич олтурақлашқан алмута шәһири вә наһийәләрдин кәлгән юрт-җамаәтчилик вәкиллири, зиялийлар, яшлардин болуп 100 дин ошуқ адәм қатнашқан бу мурасим азадлиқ вә әркинлик үчүн қурбан болғанларға атап қуран тилавәт қилиштин башланди. Мурасимға дуня уйғур қурултийи иҗраийә комитети рәисиниң орунбасари әркин әхмәтоф риясәтчилик қилди.

Алди билән уйғур паалийәтчилиридин зәйнәп исламова ханим үрүмчи қанлиқ паҗиәсиниң 10 йиллиқи темисида доклат қилип, у өз доклатида мәзкур вәқәниң келип чиқиш кәвәблири вә ақивәтлири һәққидә тохталди.

Радийомиз зияритини қобул қилған қазақистан уйғур яшлар бирликиниң әзаси адиләм мәсимҗан мундақ деди: «биз бүгүнки мурасимдә оқулған доклаттин үрүмчи қирғинчилиқиниң қандақ келип чиққанлиқидин тәпсилий мәлумат алдуқ. Земинимизни коммунистик хитай һакимийити бесивалғандин буян башланған тәқибләш, бастуруш сияситиниң бүгүнгичә давам қиливатқанлиқи һеч ким үчүн сир әмәс. Уйғурлар әнә шу сиясәткә қарши өзлириниң адаләтлик күришини елип бериватиду. Болупму уйғур яшлириниң шу сәпниң биринчи қатарида туруп, өзлириниң қаттиқ қаршилиқини, наразилиқини көрситиватқанлиқини барин вәқәси, ғулҗа яшлар намайиши һәм үрүмчи қанлиқ паҗиәси испатлап турупту».

Андин сөзгә чиққан дуня уйғур қурултийиниң мәслиһәтчиси, сиясәтшунас қәһриман ғоҗамбәрди хәлқара вәзийәт, уйғур елидики әһвал һәм хитай сиясити, дуня уйғур қурултийиниң кейинки вақитларда елип бериватқан паалийити әтрапида доклат қилди.

Зияритимизни қобул қилған тонулған шаир абдуғопур қутлуқоф әпәнди мурасим қатнашқучилириниң қәһриман ғоҗамбәрдиниң доклатидин көп мәлуматларни, йеңилиқларни алғанлиқини оттуриға қоюп, мундақ деди: «мәсилән, уйғур дәвасиниң америка парламентида оттуриға қоюлғанлиқи, уйғурларниң инсан һоқуқи тоғрилиқ қанун лайиһәсиниң оттуриға қоюлғанлиқи, уйғурларниң инсан һоқуқлириниң харлиниватқанлиқини наһайити тәпсилий ейтип бәрди».

Абдуғопур қутлуқоф йәнә хитайниң бүгүнки сияситиниң түп мәқситини мундақ дәп чүшәндүрди: «хитай пүтүн дуняниң мәркизи биз дәп қарайду. У уйғуристанни бесивалғиниға, қазақистан вә башқа әлләргә қәрз берип, тилини қисқа қилип қойғиниға қанаәтләнмәйду. Униң ‹бир бәлвағ, бир йол' сияситидә дуняға хоҗайин болуш ойи бар».

Мурасимдә сөзгә чиққан сәдирдин аюпоф, азтекин ибраһимоф вә башқилар үрүмчи қирғинчилиқи, хитайниң бастуруш сиясити, уйғурларниң бүгүнки вәзийити һәққидә өз қарашлирини билдүрди.

Қазақистандики уйғур җамаити һәр йили 5-июл үрүмчи вәқәсини хатириләп кәлмәктә, җүмлидин уйғурлар һәр қайси тарихи хатирә күнлиригә юқири қизғинлиқ билән қатнишип, нөвәттә өзлириниң әсли вәтини болған уйғур диярида йүз бериватқан уйғурларниң лагерларға солиниши, уйғур тилиниң маарип вә мәмурий ишлардин сиқип чиқирилғанлиқи, уйғур кишилик һоқуқи, мәдәнийити вә диний етиқад әркинликиниң еғир дәхли-тәрузға учраватқанлиқиға болған наразилиқлирини билдүрмәктә.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт