Миллий армийәгә 72 йил: бир пешқәдәм җәңчиниң әслимиси (1)

Мухбиримиз үмидвар
2017-05-18
Елхәт
Пикир
Share
Принт
Шәрқий түркистан җумһурийити миллий армийәсиниң чоң офитсирлири, ғулҗа, вақти ениқ әмәс
Шәрқий түркистан җумһурийити миллий армийәсиниң чоң офитсирлири, ғулҗа, вақти ениқ әмәс
RFA/Oyghan

1944-Йили, 12-ноябир күни ғулҗида қурулған шәрқий түркистан җумһурийити вақитлиқ һөкүмити өзиниң қурулған күнидин тартип, хәлқни инқилабқа сәпәрвәр қилишни давамлаштурған шуниңдәк мунтизим миллий армийә қурушқа җиддий тутуш қилип, 1945-йили, 8-апрел күни өзиниң мунтизим армийәсини қуруп чиққан иди. Мәзкур армийә дәсләптә 7 пиядә вә атлиқ полк, бәш мустәқил атлиқ дивизийон вә бир айрим атлиқ ескадрондин тәркиб тапқан иди. Әнә шу бәш мустәқил атлиқ дивизийониниң бири муһапизәт дивизийони болуп, мәзкур қошунға совет иттипақи қизил армийисиниң уйғур офитсери, 1941-1944-йиллири арисида совет-герман урушиға қатнишип, қизил армийиниң капитан дәриҗилик офитсери сүпитидә өз ротисиға қоманданлиқ қилип, герман армийисигә қарши еғир җәңләрни баштин кәчүргән мирзигүл насироф командирлиққа тәйинләнгән иди.

Һазир қазақистанниң алмата шәһиридин анчә йирақ әмәс түрген йезисида яшаватқан 89 яшлиқ нурмуһәммәд садиқоф әпәнди әнә шу мирзигүл насироф командирлиқидики атлиқ муһапизәт дивизийониниң җәңчиси сүпитидә 1945-йили,5-айдин 1946-йили 7-айғичә хизмәт қилди һәм ақсу җәң мәйданлирида болди.

Нурмуһәммәд ака 1951-1954-йили үрүмчидики өлкилик сақчи кадирлар мәктипидә оқуп, әдлийә саһәсидә хизмәт қилғандин кейин, 1958-йили совет қазақистан җумһурийитигә көчүп берип, ашу түрген йезисида калхозчи болуп, бир өмүр бағвәнлик кәспи билән шуғуллинип, мәзкур районниң көкәртиш вә бағвәнчилик ишлириниң тәрәққиятиға өз күчини қошти.

Уйғур тарихи материяллири, җүмлидин 1944-1949-йиллардики миллий азадлиқ инқилаби вә униң қисмәтлири, миллий армийиниң шанлиқ мусапилири һәққидики тарихи материялларни изчил қизиқип оқуп келиватқан һәм бу һәқтә өз көз қараш вә чүшәнчилиригә игә нурмуһәммәд әпәнди өз кәчүрмишлири һәққидә әслигинидә өзиниң әслидә совет иттипақиниң қазақистан җумһурийитидики челәктә туғулғанлиқини, кейин ғулҗиға көчүп келип, мәктәпни ғулҗида оқуғанлиқини ейтип өтти.

У,1945-йили, 4-айда миллий армийә қурулғандин кейин, йәни май ейида җумһурийәт рәиси әлихан төриниң или гимназийәсидә хәлқни инқилабқа қатнишишқа сәпәрвәр қилип, сөзлигән нутқиниң өзигә күчлүк тәсир қилғанлиқини әслиди.
Униң ейтишичә, әлихан төриниң сөзлири күчлүк қозғитиш ролини ойниған болуп, нурғунлиған яшлар өзлүкидин пидаий болуп, армийә сепигә қошулди вә өзиму әмдила 17 яшқа киргән болушиға қаримай, һәрбий сәпкә қатнашқан иди. У, муһапизәт дивизийонида елип барған 3 айлиқ һәрбий мәшиқлири һәм башқа әһваллар һәққидә әслиди шуниңдәк муһапизәт дивизийониниң җәңгиварлиқи юқири, қаттиқ мәшиқтин өткән,айрим атлиқ қисим икәнлики шуниңдәк униң икки ескадрон, бир пилимот визвоти вә бир минамйот отделенийәсидин тәркиб тапқанлиқи баян қилди.

Юқиридики аваз улинишидин тәпсилатии аңлиғайсиз.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт