"Zimistan" tori: "Namratliqni tügitish Uyghurlargha nisbeten medeniyet qirghinchiliqidin dérek béridu"

Muxbirimiz erkin
2020-04-17
Élxet
Pikir
Share
Print

Italiyediki "Zimistan" tori xitayning namratliqni tügitish namida Uyghurlarni keng kölemde yötkep ishqa orunlashturushi emeliyette Uyghurlargha nisbeten "Medeniyet qirghinchiliqi" ikenlikini bildürdi.

Mezkur tor békitining 17-aprél élan qilghan maqaliside gérmaniyelik Uyghurshunash adriyan zénzning sözi neqil keltürülüp, xitayning "Shinjangdiki namratliqqa qarshi turush programmisining emeliyette Uyghurlarni kimlikidin mehrum qilish, ularni qulluq emgikige mejburlashning yene bir xil qorali" ikenliki tekitlen'gen.

Maqalide qeyt qilishiche, adriyan zénz bu sözlerni amérikadiki "Kommunizm qurbanliri xatire fondi" ning bu hepte ötküzülgen tor séminarida tekitligen. U nöwette xitayning Uyghurlarni boysundurush uzun muddetlik istiratégiyesi yéngi basquchqa qedem qoyghanliqi, uning mejburiy emgek, ma'aripni qoral qilish, ewladlarni ayrish arqiliq Uyghurlarni assimilyatsiye qilishqa kirishkenlikini bildürgen. Uning tekitlishiche, xitayning Uyghurlargha qaratqan namratliqni tügitish programmisi bu pilanning bir parchisi iken.

Xitayning pilani 2023-yilgha qeder bir milyon ishchini toqumichiliq sahesige orunlasturush bolup, buning 650 ming nepirini jenubtiki Uyghurlar teshkil qilidiken. "Zimistan" torining bildürüshiche, adriyan zénz yene toluq ishqa orunlishishning passip tereqqiyat bolmisimu, lékin xitayning axirqi meqsitining Uyghur kimliki we dunya qarishini özgertish ikenliki, uning niyitining nishanliq "Medeniyet qirghichiliqi" gha yatidighanliqini bildürgen.

Toluq bet