Хитай мәтбуатлири тарим дәря вадисидики еғир муһит булғинишини тилға алди

Мухбиримиз ирадә
2018-02-12
Елхәт
Пикир
Share
Принт

Уйғур елидики су байлиқиниң зор дәриҗидә азийиш мәсилиси уйғур елигә көпләп көчмән йөткәш арқилиқ райондики мутләқ контроллуқини ишқа ашурушни пилан қиливатиду дәп қариливатқан хитай һөкүмитиниңму диққитини тартмақта.

Йеқиндин буян уйғур район даирилири уйғур елидики әң муһим дәря-еқинларниң бири болған тарим дәря вадисини йешиллаштуруш хизмитини күчәйткән болуп, бу һәқтә бүгүн шинхуа торида берилгән бир парчә хәвәрдә, тарим вадисидики «йешил каридор» ни әслигә кәлтүрүш қурулуши бойичә өткән йили тарим дәрясида икки йерим милярд куб метир су еқип рекорт бузғанлиқини билдүргән.

Хәвәрдә диққәт қозғайдиғини, тарим дәряси вә униң әтрапидики йешиллиқлар учриған бузғунчилиққа аит рәқәмләр болуп, униңда «1950-йилидин буян райондики байлиқ мәнбәлирини һәддидин зиядә ечиш вә ишлитиш сәвәбидин тарим дәрясиға тутушидиған алаһазәл 400 дәря еқини қуруп кәтти. Узунлуқи икки миң километирдин артуқ болған тарим дәрясиниң төвән еқинлири қуруп вә қисқирип, һазир 1300 километир әтрапиға чүшүп қалған.

Йәр асти сүйи көрүнәрлик төвәнлиди. Тайтама дәряси қуруп кетип, зор миқдардики тоғрақлиқларни қум бесип кәтти. Йешил каридорниң төвән тәрипи еғир бузғунчилиққа учриди» дейилгән.

Тарихи мәнбәләрдин қариғанда, 1950-йиллардин етибарән, хитай һөкүмити ишләпчиқириш қурулуш армийәси биңтуәнниң 1-девизийәсиниң 16 полки тарим дәрясиниң юқири еқини райони, йәни арал қатарлиқ районларни мәркәз қилип, корлани асас қилип йәрләштүрүлгән, 2-девизийәниң 14 полки болса корлани асас қилип, дәряниң оттура вә төвән еқинлири районини контрол қилған икән.

Чәтәлләрдики уйғур җуғрапийә мутәхәссислири хитайдики вә һәтта дунядики әң чоң ички қуруқлуқ дәряси болған тарим дәряси вә униң вадилириниң бузғунчилиққа учришини хитай һөкүмитиниң өз қоли билән пәйда қилғанлиқини вә юқиридики хәвәр арқилиқ буни өз ағзи билән етирап қилғанлиқини билдүрди.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт