Abdulhekim idrisning ochuq xéti Uyghur jem'iyiti duch kéliwatqan paji'eni qayta eskertti

Muxbirimiz eziz
2020-04-28
Élxet
Pikir
Share
Print

Muhajirettiki Uyghurlargha ortaq bolghan, shundaqla Uyghur moysipitlirigha 1962-yilidiki zor qach-qach weqesidin kéyin chet'eldiki uruq-tughqanliri bilen bolghan barliq alaqisining késip tashlan'ghanliqidek ré'alliqni eslitidighan nöwettiki judaliq muhajirette yashawatqan Uyghur jama'itini türlük shekiller arqiliq bu zulumlarni pash qilishqa ündimekte.

Amérikadiki Uyghur pa'aliyetchi abdulhekim idrisning "Anamgha mektup" namida élan qilghan ochuq xéti bu jehettiki yene bir ülgilik emgek süpitide 28-aprél küni "Zimistan" torida élan qilindi. Mektupta abdulhekim idris muhajirettiki minglighan Uyghurgha oxshash 21-esirdek ilim-penning eng tereqqiy qilghan mezgilide yashawatqan Uyghurlarning uruq-tughqanliri bilen téléfonda sözlishishtek eqelliy heqliriningmu yoqluqini yip uchi qilghan halda Uyghur diyaridiki zulumlarni birnechche tereptin körsitip berdi.

Bolupmu mezkur ochuq xette abdulhekim idris xitay hakimiyitining Uyghur diyarigha qedem qoyghan kündin étibaren Uyghurlarni maddiy we meniwi jehettin xarab qilish pilanini ijra qiliwatqanliqi, xitayning zulum we basturushlirining alliqachan bir türküm Uyghurni öz wetinide turalmastin chet'ellerge chiqip kétishke mejbur qilghanliqi, xitay hakimiyitining héchyerni ala qoymay qaplighan zulum torining emdilikte minglighan Uyghur a'ililiri üchün "Muqeddes kichik weten" dep teripliniwatqan a'ile boshluqighiche yéyiliwatqanliqini özining shexsiy kechmishliri asasida bayan qilip béridu.

Mezkur ochuq xette yene nöwette Uyghurlarning meniwiyet dunyasidiki gholluq chüshenchilerdin bolghan "Weten'ge bolghan ashiqliq" hemde "Wetendin ibaret bu meshuq üchün jandin kéchish" ning peyti kéliwatqanliqinimu körsitip ötidu.

Abdulhekim tashqi dunyadiki démokratik chong muhitta turuwatqan Uyghurlarning hazir yüz bériwatqan paji'elerni dunyagha anglitishtek mejburiyitining muhajiret hayatida ular qilalaydighan eng chong xizmetlerning biri ikenlikini tekitleydu. Shundaqla özi we ayali roshen abbasning dunya Uyghur qurultiyi terkibide Uyghur diyaridiki zor tutqun, mejburiy emgek, bir ghérich yerni ala qoymay hemme nahiye-sheherlerni qaplighan lagérlar, pütkül Uyghur diyarining üsti ochuq türmige aylan'ghanliqidek ré'alliqni tashqi dunyagha anglitish üchün muhakime yighinliri we namayishlardin toluq paydilan'ghanliqini, emma buning herqachan xitay hökümitining nomussiz shekilde öch élishigha seweb bolup, wetendiki uruq-tughqanlirining on-yigirmilep qamaqqa we lagérgha mehkum bolghanliqinimu bayan qilidu. Emma abdulhekim anisigha oxshash minglighan Uyghur anilirining "Balilirimiz wetendin ibaret bu chong öyni qoghdisun" dégenni arzu qilidighanliqini alahide tekitlesh arqiliq özlirining buning bilen toxtap qalmaydighanliqinimu alahide tekitleydu.

Aptor axirida Uyghur diyaridiki zulumdin chachliri aqarghan minglighan anilarning qan-yashliq du'alirigha ariliship ketken xilwettiki tileklirining jezmen ijabet bolidighanliqini, chünki heqning herqachan batil üstidin ghelibe qilidighanliqini eslitip ötüp: "Bizmu choqum körüshimiz, jénim ana. Ya bu dunyada, ya u dunyada!" dep xitab qilidu.

Toluq bet