Майкел кларк: «хитайниң уйғур қайта-тәрбийәләш мәркәзлири вә кәчмиштики истибдатларниң әрваһи»

Мухбиримиз әркин
2019-04-26
Елхәт
Пикир
Share
Принт

Австралийә дөләт университетиниң уйғуршунас профессори майкел кларк 25‏-апрел узун һәҗимлик мақалә елан қилип, хитайниң «қайта-тәрбийәләш» лагерлириниң маһийити вә характерини чоңқур вә әтраплиқ анализ қилған.

Майкел кларк уйғур райондики лагерлар билән натсистлар германийәсиниң җаза лагерлири вә совет иттипақиниң гулаг намидики әмгәк лагерлириниң пәрқи һәм охшашлиқлирини селиштуруп, «қайта тәрбийәләш лагерлири» ниң кишигә исталинниң гулаглирини вә натсистларниң җаза лагерлирини әслитидиғанлиқини билдүргән.

Майкел кларк ««хитайниң уйғур қайта-тәрбийәләш мәркәзлири вә кәчмиштики истибдатларниң әрваһи» сәрләвһилик мақалисидә йәнә, хитай компартийә реҗиминиң бихәтәрлик, милләтләр вә ирқий мәсилиләрдики чүшәнчисини идеологийәсиниң натсистлар вә советлар билән селиштурған. Униң илгири сүрүшичә, «бу селиштурма бүгүн шинҗаңда йүз бериватқан һадисиләр билән өтмүштики юқириқи мисаллар арисида наһайити зор идеологийәлик вә тактикилиқ параллеллиқ барлиқини көрсәтмәктә» икән. Майкел кларк, тактика җәһәттә бейҗиңниң натсистлар вә советларгә охшашла өзиниң уйғур районидики қилмишини хәлқара вә дөләт ичигә йоллуқ қилип көрситиватқанлиқини илгири сүргән. Униң тәкитлишичә, ши җинпиң һакимийити юқириқи икки истибдат һакимийәт қилғандәк көп тәрәплимилик тәшвиқат истратегийәсини ишқа селип, «қайта-тәрбийәләш лагерлири» ниң чатақ теришиниң алдини алмақта икән.

Майкел кларк йәнә, сабиқ совет иттипақи өз вақтида чәтәлликләрни гулагларға зиярәткә орунлаштурғандәк хитайниңму чәтәлликләрни уйғур районида зиярәтләргә уюштуруватқанлиқи, у бу арқилиқ хәлқара тәнқидни пәсәйтишкә урунсиму, бирақ бу мәқситини әмәлгә ашуралмиғанлиқини тәкитлигән. Униң илгири сүрүшичә, 3 нәпәр явропа иттипақи дипломати уйғур районида тәкшүрүш елип берип, өзлириниң бу районда көргәнлириниң хәлқара ахбаратлар, илмий тәтқиқатчилар вә аммиви тәшкилатлар тәминлигән учурлар билән бирдәк икәнлики, уйғур районида «зор көләмлик вә системилиқ кишилик һоқуқ дәпсәндичилики йүз бериватқанлиқи» ни илгири сүргән.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт