Xitayning mehbuslarning ichki ezalirini mejburiy köchürüsh siyasiti yene ghulghula peyda qildi

Muxbirimiz irade
2016-08-18
Élxet
Pikir
Share
Print

Ichki eza köchürüsh opératsiyisige da'ir xelq'araliq ilmiy muhakime yighini xongkongda échilish aldida turuwatqanda, bir qisim mutexessisler xitay hökümitining ölüm jazasigha höküm qilin'ghan mehbuslarning ichki ezalirini mejburiy éliwélish herikitini yene bir qétim kün tertipke élip keldi. Ular shundaqla bundaq bir yighinning xitaygha tewe zéminda échilishinimu aqilanilik emes, dep eyiblidi.

Xitay da'iriliri 2015-yili 1-yanwardin étibaren ölümge höküm qilin'ghan mehbuslarning ichki ezalirini mejburiy éliwélishni qanun boyiche toxtatqanliqini élan qilghan. Biraq, nyuyork waqti gézitining xewiridin qarighanda, mezkur yighin échilishtin bir kün burun yeni 17-awghust charshenbe küni bir qisim doxturlar we hökümetke tewe bolmighan tébbiy teshkilatlarning ezaliri "Amérika ichki eza köchürüsh opératsiyisi zhurnili" da élan qilghan xétide xitayda bu qanunning qanchilik derijide ijra qiliniwatqanliqining éniq emeslikini tekitligen. Uningda mundaq déyilgen: "Hazirqi ehwaldin élip éytqanda, xitayda élan qilin'ghan özgirishning heqiqeten ijra qiliniwatqanliqini ispatlash mumkin emes. Shunga bundaq ehwal astida xitayni exlaqiy jehettin bu kesiptiki shérikimiz, dep tonush aqilanilik emes. Biz qachan musteqil halda, ispatliri bilen xitayda ichki eza yötkeshning exlaq ölchemlirige uyghun halda köchürülüwatqanliqini ispatlimighuche, tébbiy sahedikilerning xitaygha akadémik émbargo qoyushi biz üchün kespiy burchtur."

Melum bolushiche, xitayning ichki eza köchürüsh tereqqiyat fondi jem'iyitige qarashliq tor bette mushu yilning 5-éyida "Mehbuslar organlirini i'ane qilsa bolidu" deydighan mezmun élan qilin'ghan iken. Nyuyork waqti géziti bu fondi jem'iyetke téléfon qilghan bolsimu, emma jawab alalmighan.

Bügün, xitayning hökümet awazi hésablinidighan shinxu'a torimu bir maqale élan qilip, xitayda bu yilning aldinqi yérimida 1795 qétim ichki eza i'ane qilinip, aldinqi yilgha qarighanda 45 pirsent örligenlikini xewer qildi.

Xelq'ara kishilik hoquq organliri xitayda ichki ezalarni mejburiy köchürüsh siyasiti boyiche falun'gung muritliri bilen Uyghur siyasiy mehbuslirining eng köp ziyankeshlikke uchrighanliqini ilgiri süridu.

Toluq bet