Dunya Uyghur qurultiyi musulman dunyasini Uyghurlar üchün des turushqa chaqirdi

Muxbirimiz erkin
2018-12-28
Élxet
Pikir
Share
Print

Dunya Uyghur qurultiyi 28‏-dékabir bayanat élan qilip, musulman dunyasini bolupmu musulmanlar köp sanliqtiki döletlerning rehberlirini xitayning Uyghurlargha qaratqan qorqunchluq jazalash qilmishigha qarita sükütni buzushqa chaqirdi.

Bayanatta, islam dunyasining hazirgha qeder "Sherqiy türkistan" diki krizisqa qayturghan inkasining heyran qalarliq derijide ümidsizlinerlik ikenliki eskertilip, "Gherb döletliri bu mesilide izchil aktip we ashkara ipade bildürüp kelgen bolsimu, lékin mutleq köpchilik musulman döletliri bu ishqa érensizlik bilen qaridi yaki pütünley körmeske saldi" déyilgen.

Dunya Uyghur qurultiyining mezkur bayanati hindonéziye, malaysiya, türkiye qatarliq döletlerdiki bir qisim az sanliq ijtima'iy guruhlar namayish qilip, xitaygha naraziliqi bildürüshke bashlighan, emma musulman hökümetler we jem'iyetning asasi éqimi yenila süküt qiliwatqan bir mezgilde élan qilindi.

Yéqinda hindonéziye ölimalar kéngishi bayanat élan qilip, hindonéziye hökümitini Uyghur mesilisige arilishishqa chaqirghan. Arqidinla bezi diniy jama'etler namayish qilip, xitaygha naraziliqi bildürgen idi.

Dunya Uyghur qurultiyi bayanatida yene xitayning roza tutush, hejge bérish we balilargha diniy isimlarni qoyushni cheklep, qur'an-kerim we bashqa diniy kitablarni musadire qilghanliqi we, köydürgenliki, Uyghurlarni choshqa göshi yéyishke, haraq ichishke zorlighanliqi, Uyghur ayallirini xitay erkeklirige tégishke mejburlighanliqi, nurghun meschitlerni chéqip tashlighanliqi, bir milyondin 3 milyon'ghiche Uyghurni jaza lagérlirigha qamighanliqini eskertip, lékin "Musulman dunyasi weziyetning éghirliqi, diniy erkinlikning ochuq-ashkara hujumgha uchrishigha qarimay, wijdansizlarche süküt qilmaqta" dégen.

Bayanatta tekitlinishiche, musulman rehberliri xitaygha ikki xil ölchem qollanmaqta iken. Bayanatta, musulman rehberlirining bashqa döletlerge islamgha wehime séliniwatqanliqi we musulmanlarning ziyankeshlikke uchrishini tekitlep, biraq xitaygha kelgende süküt qiliwatqanliqi, ularning bu herikiti "Islamning négizlik ölchimi we uning prinsipigha xilap" ikenliki bildürülgen.

Toluq bet