Хитай түрмисидики атақлиқ диний зат абдукерим абдувәлиниң түрмидә вапат болғанлиқи илгири сүрүлди

Мухбиримиз әркин
2018-12-03
Елхәт
Пикир
Share
Принт

«Бөлгүнчилик» билән әйиблинип йеқинқи 28 йилдин бери үрүмчи 1‏-түрмидә йетиватқан хәлқ ичидә «керәм қари» дегән нам билән тонулған атақлиқ диний зат абдукерим абдувәлиниң түрмидә вапат болғанлиқи илгири сүрүлди.

Чәтәлдики уйғур тәшкилатлириниң билдүрүшичә, абдукерим абдувәли өзи йетиватқан түрмидә аләмдин өткән. Бу хәвәрни униң норвегийәдә турушлуқ иниси муһәммәт емин абдувәли дәлиллигән. Лекин униң қайси күни вапат болғанлиқи, аилисиниң қандақ хәвәр тапқанлиқи вә дәпнә ишлириниң қандақ бир тәрәп қилинғанлиқи мәлум әмәс.

Ахирқи қетим 2013‏-йили радийомиз униң юртидики уруқ-туғқанлирини зиярәт қилғанда, туғқанлири униң саламәтликиниң бәк начарлишип кәткәнлики, униң түрмидә ачлиқ елан қилғанлиқи вә даириләрниң шу йили 58 яшлиқ керәм қарини чақлиқ һарвида көрүшүшкә елип чиққанлиқини билдүргән. Америкидики теббий мутәхәссисләр униң бармақ боғумлиридики өзгиришләргә қарап, узун йиллиқ түрмә һаяти униңда еғир рематизм пәйда қилған болуши мумкинликини билдүргән иди.

Абдукерим абдувәли 1991‏-йили «бөлгүнчилик» билән әйиблинип 12 йиллиқ қамақ җазасиға һөкүм қилинған. 2002‏-Йили униң қамақ җазаси тошқан болсиму, лекин даириләр 2002‏-йилдин 2014‏-йилғичә униң қамақ җазасини арқа-арқидин 5 қетим узартқан. Ахирқи қетим 2014‏-йили 5 йил узартилған.

Униң уруқ-туғқанлириниң ашкарилишичә, керәм қариниң қамақ җазасиниң арқа-арқидин узартилишиға униң түрмидә намаз оқуштин ваз кечишни рәт қилиши сәвәб болған. Хитай даирилириниң униң қамақ җазасини арқа-арқидин 5 қетим узартиши хәлқара кишилик һоқуқ тәшкилатлириниң қаттиқ наразилиқини қозғиған.

Хәлқара кәчүрүм тәшкилати 2014‏-йили 4‏-айни «абдукерим абдувәли ейи» дәп елан қилған иди. Абдукерим абдувәлиниң дәл хитай һөкүмити аз дегәндә бир милйондәк уйғурни йиғивелиш лагерлириға қамиғанлиқи дәлиллинип, тутқунларни диний етиқади, ана тили вә мәдәнийитидин ваз кечишкә мәҗбурлаватқанлиқи илгири сүрүлүватқан бир вақитта вапат болғанлиқи ашкариланди.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт