Конер диллен: «хитайниң уйғурларға тутқан муамилисигә көз юмуш хәтәрлик өрнәк яритип бериду»

Мухбиримиз әркин
2019-08-30
Елхәт
Пикир
Share
Принт

Австралийә истратегийилик сиясәт институтиниң торида елан қилинған бир мақалидә, әгәр хәлқара җәмийәт хитайниң уйғурларға тутқан муамилисигә көз юмса, буниң дуняда хәтәрлик өрнәк яритип беридиғанлиқи агаһландурулди. Мақалиниң аптори, австралийә ташқи ишлар вә сода министирлиқиниң сабиқ әмәлдари конер дилленниң тәкитлишичә, хитай һөкүмити өзиниң уйғур мусулманлирини җазалаватқанлиқини һәрқанчә йошурушқа урунған болсиму, лекин ишәнчлик дәлилләр униң қилмишиниң «мәдәнийәт қирғинчилиқи» вә «инсанийәткә қарши җинайәт» ни тәшкил қилидиғанлиқини ашкарилап бәрмәктикән. Конер диллен «хитайниң уйғурларға тутқан муамилисигә көз юмуш хәтәрлик өрнәк яритиду» сәрләвһилик мақалисидә, хитайниң бу райондики қилмишиға көз юмулмаслиқи керәклики, районда йүз бериватқан һадисиләрниң уйғурлардин һалқиған бир мәсилә икәнликини тәкитлигән.

Мақалидә йәнә хитайниң йеқинда лагердики уйғурларниң көп қисминиң қоюп берилгәнликини елан қилғанлиқи һәққидә тохтилип, буниң пәқәт хәлқара бесимни йәңгиллитишни көздә тутқанлиқи, тутқунларниң қоюп берилгәнлики гуманлиқ икәнликини илгири сүргән. Апторниң қәйт қилишичә, «уйғур районидики вәзийәт уйғурлардин һалқиған мәсилә болуп, хитай башқа диктатор, истибдат һакимийәтләрдә хәлқара җәмийәт бир дөләтниң өз пуқралириға қандақ муамилә қилишиға көңүл бөлмәйду, дегән чүшәнчини шәкилләндүрүшкә тиришмақтикән». Мақалидә, әгәр хәлқара җәмийәт уйғур мәсилисидә давамлиқ һәрикәткә өтмисә, униң милләтләрни, етник тазилаш вә инсанийәткә қарши туруш җинайәтлиридин қоғдаштәк әхлақий мәҗбурийити миң йиллардин бери оттура асияда яшап келиватқан уйғурдин ибарәт бу җанлиқ вә пәрқлиқ етник топлуқ билән биргә тарихниң чаң тозанлирида қалидиғанлиқи» илгири сүрүлгән.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт