Магнус фискәсйө: «корнел хитай билән һәмкарлашқан түрлирини тохтитиши керәк»

Мухбиримиз сада
2019-08-28
Елхәт
Пикир
Share
Принт

Америка корнел университетиниң оқутқучиси, шиветсийәлик антрополуг магнус фискәсйө әпәнди 27-авғуст күни «корнел күндилик қуяши» гезитидә бир парчә мақалә елан қилип, корнел университетиниң хитай билән четишлиқи болған түрлирини қаттиқ тәкшүрүш, әгәр хитайниң уйғур дияридики зораванлиқлириға һәмдәмдә болуватқан түрләр болса дәрһал тохтитишни тәләп қилған.

«Корнел хитай билән һәмкарлашқан түрлирини тохтитиши керәк» сәрләвһилик мулаһизә мақалисидә магнус фискәсйө хитайниң даңлиқ техника ширкити болған «теңшүн» ниң хитай һөкүмити қуруп чиққан юқири техникилиқ сақчи системиси билән зор четишлиқи барлиқини тилға алған. У мақалисидә йәнә мушундақ бир ширкәт хоҗайининиң корнел университети тәрипидин шу мәктәптики хитай тәтқиқат мәркизиниң мәслиһәтчиси болуп талланғанлиқи, һәтта корнелдики техника кәспидә оқуватқан оқуғучиларға лексийә беришкә орунлаштурулғанлиқини баян қилғач, «милйонлиған уйғурларниң миллий кимлики сәвәблик зиянкәшликкә учришиға янтаяқ болған мушундақ ширкәтләр билән қандақму һәмкарлиқ программиси орнатқили болиду?» дегән соални қойған. 

Магнус фискәсйөниң баянлиридин мәлум болушичә, бәзи университетлар хитайға четилидиған түрлирини қаттиқ тәкшүрүп, 21-әсирдики бу трагедийәниң давамлишишиға имканийәт һазирлинип қелишиниң алдини еливатқан болсиму, әмма чәтәлдики даңлиқ университетлардин масачусетис технологийә институтиниң хитай билән назарәт системиси саһәсидә һәмкарлишиши, йел университетидики ген тәтқиқати профессориниң хитайни охшимайдиған ериқларни пәрқләндүридиған үскүнә билән тәминлиши қатарлиқлар бу җәһәттә йәнила көплигән йочуқларниң мәвҗут икәнликини көрситип бәрмәктә. 

Йеқиндин буян чәтәлдики даңлиқ ширкәтләр вә университетларниң хитай билән һәмкарлиқ орнитиватқанлиқи һәққидики мақалә вә доклатлар көпләп оттуриға чиқиватқан пәйттә, магнус фискәсйөниң мәзкур мақалиси чәтәлдики кишилик һоқуқ паалийәтчилириниң күчлүк диққитини қозғимақта.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт