"Nyu-york waqti" géziti: "Xitaydiki shepqetsiz 'yataqliq mektep' ler"

Muxbirimiz sada
2019-04-24
Élxet
Pikir
Share
Print

Xitay hökümiti Uyghur diyaridiki basturushlirini kücheytip, rayonni "Üsti ochuq" türmege aylandurghanliqi xelq'aradiki dangliq axbarat wasitiliride xewer qilinmaqta. Yéqinda "Nyu-york waqti" gézitide "Xitaydiki shepqetsiz 'yataqliq mektep' ler" namliq bir tehrirat maqalisi élan qilindi.

"Nyu-york waqti" gézitining 17-marttiki mezkur tehrirat maqalisidin melum bolushiche, xitay hökümiti Uyghur diyaridiki Uyghur we bashqa türkiy milletlerning tili, medeniyiti, étiqadi we kimlikini éghir derijide depsende qilmaqtiken. Maqalide xitayning dunyadiki kishilik hoquq depsendichiliki eng éghir boluwatqan döletler qataridin orun élishi kérekliki teshebbus qilin'ghan.

Maqalide tilgha élin'ghan yene bir muhim nuqta shuki, xitay deslepte jaza lagérlirining mewjutluqini inkar qilghan, halbuki, ötken yili 10-aydin bashlap uni atalmish "Ma'arip we téxnika terbiyelesh mektipi" dep atashqa bashlighan shundaqla rayonda intayin rehimsiz tüzümdiki "Yataqliq mektep" lerni berpa qilishqa bashlighan.

Charshenbe küni amérika tashqi ishlar ministirliqida dunyadiki döletlerning yilliq kishilik hoquq doklati élan qilin'ghan. Doklatta amérika tashqi ishlar ministiri mayk pompéyo xitay heqqide söz qilip, "Xitay kishilik hoquq depsendichilikide öz aldigha bir tor hasil qiliwaldi," dégen.

Nöwette rayondiki milyondin artuq Uyghur xitayning jaza lagérlirida azab chékiwatqan bir mezgilide xitay hökümiti bu jayni "Intayin bextlik yataqliq mektep" dep teshwiq qilmaqta. Halbuki, közetküchiler bu jaylarni sabiq sowét ittipaqi mezgilidiki "Gulag" teqib sistémisidin perqlenmeydighan balilar lagéri ikenlikini ilgiri sürmekte.

Toluq bet