Birleshken döletler teshkilatining 74-nöwetlik yighinida Uyghurlar mesilisi (nezer 13-san)

Muxbirimiz alim séyitof
2019-10-04
Élxet
Pikir
Share
Print

Birleshken döletler teshkilatining 74-nöwetlik yighinida Uyghurlar mesilisi (nezer 13-san)

Amérika hökümiti birleshken döletler teshkilatining 74 ‏-qétimliq omumiy yighini jeryanida xitay hökümitining milyonlighan Uyghurlarni lagérgha qamash mesilisini eng yuqiri we eng küchlük shekilde otturigha qoydi shundaqla keyni-keynidin bir qanche muhim pa'aliyetlerni élip bardi. Bu qétimqi omumiy yighin 23 ‏-séntebir küni bashlinishi bilenla amérika hökümiti diniy erkinlikni qoghdash témisida yighin achti. Yighinda b d t ning bash katipi antoniyo gutéréz, amérika prézidénti donald tramp, mu'awin prézidént mayk péns, tashqi ishlar ministiri mayk pompéyo we xitay türmisidiki Uyghur ziyaliysi ilham toxtining qizi jewher ilham söz qildi. Bu tunji qétim bir Uyghur pa'aliyetchining b d t bash katipi we amérika prézidénti bilen bir sehnide olturup yighin'gha qatnishishi bolup hésablinidu.

Bu yighinda amérika prézidénti tramp bilen b d t bash katipi gutéréz Uyghur mesilisini biwasite tilgha almighan bolsimu, emma amérika orunlashturghan bu yighinning asasliq nuqtisi xitay hökümitining milyonlighan Uyghurlarning diniy we milliy kimliki sewebidin lagérlargha qamilish mesilisi boldi. Amérikaning mu'awin prézidénti péns bilen tashqi ishlar ministiri pompéyo Uyghur mesilisini alahide tilgha élip ötti. Amérika tashqi ishlar ministir pompéyo shexsen özi jewher ilhamni tonushturup ötti we sözge teklip qildi. Jewher ilham dadisining ehwalini qisqiche tonushturdi shundaqla bügünki künde milyonlighan Uyghurlarning xitayning yighiwélish lagérlirida yétiwatqanliqini janliq bir shekilde otturigha qoydi.

Bu yighinning etisi, yeni 24 ‏-séntebir küni amérikining mu'awin tashqi ishlar ministiri jon saliwanning orunlashturushi bilen nyu-york shehiride "Shinjangdiki kishilik hoquq krizisi" dégen témida yighin ötküzüldi. Bu yighin'gha en'gliye, gérmaniye, gollandiye we kanada qatarliq döletler birlikte sahibxaniliq qildi. Yighinda amérikaning mu'awin tashqi ishlar ministir jon saliwan échilish nutqi sözlep, xitayning térrorluqqa emes, belki Uyghurlarning dini we milliy medeniyitige hujum qiliwatqanliqini alahide tekitlep ötti. Andin kéyin, b d t, en'gliye we gollandiyening wekilliri xitayning Uyghurlargha qaratqan bésim siyasitini eyiblidi. Bu yighinda yene doktor rishat abbas, adwokat nuri türkel we lagérdin chiqqan guwahchi zumret dawutlar özining we uruq-tughqanlirining xitaydiki échinishliq ehwalini anglatti. Guwahchi zumret dawut özining lagérda körgen künlirini sözlesh jeryanida özini basalmay közlirige issiq yash aldi. Amérika hökümiti teripidin orunlashturghan bu yighin'gha amérika hökümitidiki yuqiri derijilik emeldarlardin sirt yene 30 nechche döletning wekilliri qatnashti. 24 ‏-Séntebir chüshtin kéyin, amérikaning b d t da turushluq bash elchixanisida yene muxbirlarni kütüwélish yighini échildi. Yighinda amérika tashqi ishlar ministirliqining yardemchi ministiri dawid stilwél bilen Uyghur adwokat nuri türkel birlikte nutuq sözlidi we muxbirlarning sorighan so'allirigha jawab berdi.

25 ‏-Séntebir küni amérikining b d t da turushluq bash elchisi jonasén koxén b d t ning térrorluqqa qarshi hemkarliq mesilisi toghrisida nutuq sözlidi. U xitay hökümitining térrorluqni bahane qilip, bir milyondin artuq Uyghur we bashqa musulman xelqlerni lagérgha qamighanliqini qattiq eyiblidi. Bash elchi koxén sözide yene xitay hökümiting peqet Uyghurlarning diniy we milliy kimliki sewebidin er-ayal yaki kichik bala démestin ularni lagérgha qamighanliqini alahide eskertip ötti. Amérikaning b d t ning 74 ‏-qétimliq omumiy yighini jeryanida Uyghur mesilisini alahide kötürüp chiqish üchün élip barghan bu bir yürüsh yuqiri derijilik pa'aliyetlirige xitay hökümiti qattiq naraziliqlar bildürdi.

Pikirler (0)
Share
Toluq bet